Hizmet Düsturları — Sayfa 114

27. Düstur

Hakkı Bulduktan Sonra Ehak İçin İhtilaf Çıkarmamak, İnhisar-ı Zihniyet Yapmamak

Herkes En Güzel Kabul Ettiği Mesleğinin Etrafında İttihada Davet Ederse İhtilaf Çıkar.

- DÖRDÜNCÜ VECİH: Hayat-ı şahsiye nazarında dahi zulümdür.

Şu dördüncü vechin esası olarak birkaç düsturu dinle:

Birincisi:Sen, mesleğini ve efkârını hak bildiğin vakit; "Mesleğim haktır veya daha güzeldir" demeye hakkın var. Fakat "Yalnız hak benim mesleğimdir" demeye hakkın yoktur.

وَعَيْنُ الرِّضَا عَنْ كُلِّ عَيْبٍ كَلِيلَةٌ وَلكِنَّ عَيْنَ السُّخْطِ تُبْدِى الْمَسَاوِيَا sırrınca,insafsız nazarın ve düşkün fikrin hakem olamaz. Başkasının mesleğini butlan ile mahkûm edemez. M. 265

- Ve haklı her meslek sahibinin, başkasının mesleğine ilişmemek cihetinde hakkı ise: "Mesleğim haktır yahud daha güzeldir" diyebilir. Yoksa başkasının mesleğinin haksızlığını veya çirkinliğini îma eden, "Hak yalnız benim mesleğimdir» veyahut "Güzel benim meşrebimdir"diyemez olan insaf düsturunu rehber etmek. L. 151

- Hakta ittifak, ehakta ihtilaf olduğundan; bazan hak, ehaktan ehaktır; hasen, ahsenden ahsendir. Herkes kendi mesleğine "Hüve hak" demeli, "Hüve-l hak" dememeli. Veyahut "Hüve hasen" demeli, "Hüve-l hasen" dememeli. M. 475

Hakkı Bulduktan Sonra Ehak İçin İhtilafı Çıkarma

- Ey talib-i hakikat, madem hakta ittifak, ehakta ihtilaftır.

Bazan hak, ehaktan ehaktır. Hem de olur hasen, ahsenden ahsen.

İslâmiyet, Selm Ve Müsalemettir; Dâhilde Niza Ve Husumet İstemez

- Ey Âlem-i İslâmî! Hayatın ittihadda. Ger ittihad istersen düsturun bu olmalı:

"Hüvel Hakku" yerine "Hüve Hakkun" olmalı.

"Hüvel Hasen" yerine "Hüvel Ahsen" olmalı...

Her müslim kendi meslek, mezhebine demeli:

"İşte bu haktır, başkasına ilişmem. Başkaları güzelse, benim en güzelidir."

Dememeli: "Budur hak, başkaları battaldır."

Ya "Yalnız benimkidir güzeli; başkaları yanlıştır, hem çirkindir."

Zihniyet-i inhisar,hubb-u nefisten geliyor,

sonra maraz oluyor, niza ondan çıkıyor.

Derd ile dermanlar Taaddüdü hak olur, hak da taaddüd eder.

Hacat ve ağdiyenin tenevvüü hak olur, hak da tenevvü eder.