Hizmet Düsturları — Sayfa 145

*********

İyilik nasıl iyilik getirir ve fenalık, nasıl fenalık getirdiğini,

hem insan su-i zan sebebiyle kendi kendine zulm edip gündüz gibi güzel bir hakikatı ve parlak bir vaziyeti, basiretsizliği ile kendisine muzlim ve zulümatlı bir cehennem şekline getirdiğini,

Ne şefkate istihkakı ve ne de kimseden şekvaya hakkı olmadığını anlamak için bu iki kardeşin vaziyetlerini müvazene edelim .

İşte ey tenbel nefsim! Ve ey hayalî arkadaşım!

Geliniz! Bu iki kardeşin vaziyetlerini müvazene edelim. Tâ,iyilik nasıl iyilik getirir ve fenalık, nasıl fenalık getirir;görelim, bilelim.

Hem o bedbaht,kendi kendine zulmetmiş.Gündüz gibi güzel bir hakikatı ve parlak bir vaziyeti, basiretsizliği ile kendisine muzlim ve zulümatlı bir evham, bir cehennem şekline getirmiş.Ne şefkate müstehaktır ve ne de kimseden şekvaya hakkı vardır.

Meselâ: Bir adam (Kur'an talebesi), güzel bir bahçede, (cennet bahçeleri hükmüne olan ilim meclislerinde, dershanelerde) ahbablarının ortasında, yaz mevsiminde (gençlik ve istifade ve istifazanın yazında) hoş bir ziyafetteki (Kur'an ve iman ziyafetindeki) keyfe kanaat etmeyip (kalbi ve ruhi istifade ve istifazaya kanaat etmeyip) kendini pis müskirlerle sarhoş edip; (internet, tv, gibi kalbi ve ruhu uyutucu levhiyatla sarhoş edip) kendisini kış ortasında, canavarlar içinde aç, çıplak tahayyül edip bağırmaya ve ağlamaya başlasa, (felsefenin siyah gözlüğü ile alemi zulümatlı görüp feryad etse) nasıl şefkate lâyık değil, kendi kendine zulmediyor. Dostlarını canavar görüp, tahkir ediyor.

İşte bu bedbaht dahi öyledir.

ve şu bahtiyar ise, hakikatı görür. Hakikat ise güzeldir. Hakikatın hüsnünü derk etmekle, hakikat sahibinin kemaline hürmet eder. Rahmetine müstehak olur.İşte «Fenalığı kendinden, iyiliği Allah'tan bil» olan hükm-ü Kur'anînin sırrı zahir oluyor.

Daha bunlar gibi sair farkları müvazene etsen anlayacaksın ki:

Evvelkisinin nefs-i emmaresi, ona bir manevî cehennem ihzar etmiş.

Ve ötekisinin hüsn-ü niyeti ve hüsn-ü zannı ve hüsn-ü hasleti ve hüsn-ü fikri, onu büyük bir ihsan ve saadete ve parlak bir fazilete ve feyze mazhar etmiş.S. 38

(Aynen öyle de; Cennet bahçelerini temsil eden ilim meclislerinde, samimi ve hakiki kardeşlerin ortasında, yaz mevsimini andıran gençliğin ve ilim tahsilinin en verimli çağında, Kur'an sofrasındaki ziyafete ve Bediüzzamanın Kur'andan istihraç ederek bizimle paylaşmak istediği hakikatlara ehemmiyet vermeyip ve kanaat etmeyip… medyadaki hakikatsız olan insanların hakikatsız paylaşımlarına ehemmiyet verip … kendini manen sarhoş etmeye vesile olan telefon, televizyon ve internet gibi müfsit aletlerle kalbini ve hissiyat-ı maneviyesini sarhoş etmiş ve zikirden nefretkarane uzaklaşmış bir psikoloji ile kendi batınındaki su-i ahvali, su-i zan sebebiyle başkalarınada teşmil ederek… sun'i krizler çıkarıp, felaket dellallığı yapar bir tarzda, buralarda bir şey elde edilmiyor diye ruhundaki karamsarlığın siyah gözlüğü ile hem etrafındaki kendisi ile uğraşan abilerinin hukukuna tecavüz hem istifadeye çalışan kardeşlerinin istifade ve istifazelerine taarruz etmiş olur, hem de umum hizmeti yüklenen şahs-ı manevinin hukukuna zarar vermiş olur.)

**

Ve o yoldaki bahçe ise,cem'iyet-i beşeriye ve medeniyet-i insaniye içinde muvakkat hayat-ı içtimaiyedir ki;hayır ve şer, iyi ve fena, temiz ve pis şeyler beraber bulunur. Âkıl odur ki: خُذْ مَا صَفَا دَعْ مَا كَدَرْ kaidesiyle amel eder, selâmet-i kalb ile gider.>S. 38

-Bunu iyi bilmeli. خُذْ مَا صَفَا دَعْ مَا كَدَرْ kendine düstur etmeli.

Güzel gör, hem güzel bak. Tâ güzel düşünmeli.

Güzel bil, hem güzel düşün. Tâ leziz hayatı bulmalı.

Hayat içinde hayattır,hüsn-ü zanda emeli.

Sû'-i zanla yeistir saadet muharribi, hem de hayatın katili. S. 711

- İnsanları canlandıran emeldir,öldüren ye'stir.H. 119

- Hem de Avrupa'nın terbiyesinin neticesi olarak * خُذْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ اَحْسَنَهُ * kaidesiyle her şeyin en iyi cihetini nazara almak maslahat iken, en fena ciheti nazara alıp mütemadiyen milleti ye'se sevk ederek, ruh-u cemaatı öldürüyor. Sti.87