Hizmet Düsturları — Sayfa 248

59. Düstur

İlmi Hazmetmek Ve Lisan-ı Hali Konuşturmak

Hazmolmayan İlim Telkin Edilmemeli

İlmi akıldan kalbe geçirmek gerekir. İlim ile amil olmak sonra telkin etmek gerekir.

-Hakikî mürşid-i âlim koyun olur,kuş olmaz; hasbî verir ilmini.

Koyun verir kuzusuna hazmolmuş musaffâ sütünü.

Kuş veriyor ferhine lüab-âlûd kayyını.

Âlim-i mürşid koyun olmalı,kuş olmamalı.

Koyun kuzusuna süt,kuş yavrusuna kay verir.

Zulmetli münevverler bu sözü bilmeliler:

Ziya-yı kalbsiz olmaz nur-u fikir münevver.

O nur ile bu ziya mezcolmazsa zulmettir, zulüm ve cehli fışkırır. S. 705

- Nur-u fikir, ziya-yı kalb ile ışıklanıp mezcolmazsa, zulmettir, zulüm fışkırır. Gözün muzlim nehar-ı ebyazı, muzii (Haşiye) leyle-i süveyda ile mezcolmazsa basarsız olduğu gibi,fikret-i beyzada süveyda-i kalb bulunmazsa, basiretsizdir.

İlimde iz'an-ı kalb olmazsa, cehildir.İltizam başka, itikad başkadır.

Âlim-i mürşid, koyun olmalı; kuş olmamalı. Koyun, kuzusuna süt; kuş, yavrusuna kay verir. M. 471

-Ben zannederim ki, bu milletin perişaniyetine fazla cehaletten ziyade,nur-u kalb ile müterafık olmayan fazla zekâvet-i betra tesir etmiştir. Sti. 63

-Hz. Üstad'ın yeğeni Abdurrahman diyor ki: Amcam Bediüzzaman bir müddetten beri akıl ile değil sırf kalb ile mesaile müteveccih oluyor.Kalbine vazıhan bir şey zuhur etse, bana yazdırıyor ve diyor: "İlim odur ki kalbde yerleşsin. Yalnız akılda olsa insana mal olmuyor."

Hem de diyor ki: "Şu mesail yalnız kavaid-i ilmiyye değil, belki vicdanen esas ittihaz ettiğim bazı desatir-i kalbiyyemdir.Ab. 634

-Hem iman yalnız ilim ile değil, imanda çok letaifin hisseleri var.

Nasılki bir yemek mideye girse, o yemek muhtelif a'saba, muhtelif bir surette inkısam edip tevzi olunuyor.İlim ile gelen mesail-i imaniye dahi, akıl midesine girdikten sonra, derecata göre ruh, kalb, sırr, nefis ve hâkeza letaif kendine göre birer hisse alır, masseder.Eğer onların hissesi olmazsa, noksandır. M. 331

İLİM NASIL HAZMEDİLİR