Hizmet Düsturları — Sayfa 52

13. Düstur

Hüsn-ü Zan Etmek, Su-i Zan Etmemek

ZAN :"Sanmak, tahmin etmek" manalarına gelir. İki çeşit zan vardır. Hüsn-ü zan ve Sû-i zan

Hüsn-ü zan: Bir kimsenin veya bir hadisenin hakkında kesin hüküm bulunmayan bir şeyi iyiye yorumlamak.

Sû'-i zan: Kesin hüküm bulunmayan bir şey hakkında kötü zanna sahip olma, başkasının hareketlerini kötü sanma.

Kardeşlerim!

- Sizin zekâvetiniz ve tedbiriniz, benim tesanüdünüz hakkında nasihatıma ihtiyaç bırakmıyor. Fakat bu âhirde hissettim ki, Risale-i Nur şakirdlerinin tesanüdlerine zarar vermek için birbirinin hakkında sû'-i zan verdiriyorlar, tâ birbirini ittiham etsin. Belki filan talebe bize casusluk ediyor, der; tâ bir inşikak düşsün.

Dikkat ediniz; gözünüzle görseniz dahi perdeyi yırtmayınız.Fenalığa karşı iyilikle mukabele ediniz. Fakat çok ihtiyat ediniz, sır vermeyiniz. Zâten sırrımız yok, fakat vehhamlar çoktur.

Eğer tahakkuk etse, bir talebe onlara hafiyelik ediyor; ıslahına çalışınız,perdeyi yırtmayınız.Sizin, hususan Isparta medresesindeki tesanüdünüz; hem Risale-i Nur'u, hem şakirdlerini, hem bu memleketin yüzünü ak etmiş. Ve her tarafta Risale-i Nur'a çalıştıran ehemmiyetli bir sebeb, tesanüdünüzdür ve şevk ve gayretinizdir.

Cenab-ı Hak sizleri bu hizmet-i imaniyede daim ve muvaffak eylesin, âmîn âmîn. Umum kardeşlerime taife taife, birer birer selâm ve dua; ve dualarını rica ediyoruz. E. 108

- İnad bazan müfrit fırka mutaassıblara, dalal ve bâtılı iltizam ettirir. Şeytan birisine yardım etse, melek der, rahmet okutur. Ötekinde melek görse, libasını değiştirmiştir der, lanet eder.Sû'-i zan ve hüsn-ü zan nazarıyla dûrbînin iki tarafı gibi leh aleyhtar, vâhî emareyi bürhan, bürhanı vâhî emare görür. Sti. 55

-HÜSN-Ü ZAN EDİNİZ; SÛ'-İ ZAN, HEM SİZE, HEM ONLARA ZARAR VERİR.

S-Neden sû'-i zannımız onlara zarar versin?

C-Onların bir kısmı sizin gibi tahkiksiz, taklid ile İslâmiyetin zevahirini bilirler. Taklid ise, teşkikat ile yırtılır. O halde bazılarına -bahusus dinde sathî, felsefe ile mütevaggil olursa- dinsiz dediğiniz vakit, ihtimal ki tereddüde düşüp, mesleği İslâmiyet'ten hariçmiş gibi vesveselerle "Herçi bâd âbâd" diyerek, me'yusane belki muannidane İslâmiyete münafî harekâta başlar.

İşte ey bî-insaflar! Gördünüz,nasıl bazı bîçarelerin dalaletine sebeb oluyorsunuz. Fena adama, iyisin iyisin denilse iyileşmesi iyi adama, fenasın fenasın denildikçe fenalaşması çok vuku' bulmuştur.

S-Neden?

C-Faraza, bazılarının altında büyük bir fenalıkları varsa da, hücum edilmemek gerektir.Zîrâ çok fenalıklar vardır ki; iyilik perdesi altında kaldıkça ve perde yırtılmadıkça ondan tegafül edildikçe, mahdud ve mahsur kaldığı gibi, sahibi perde-i hicab ve hayâ altında ıslahına çalışır. Lâkin vakta ki perde yırtılsa, hayâ atılır; hücum gösterilse, fenalık fena tevessü' eder.

Ben Mart hâdisesinde şuna yakın bir hal gördüm. Zîrâ İslâmiyet'in meşrutiyetperver ve hamiyetli fedaileri, cevher-i hayat makamında bildikleri nimet-i meşrutiyeti şeriata tatbik ile, ehl-i hükûmeti adalet namazında kıbleye irşad ve nam-ı mukaddes-i şeriatı meşrutiyet kuvvetiyle i'lâ; ve meşrutiyeti şeriat kuvvetiyle ibka; ve bütün seyyiat-ı