Hizmet Düsturları — Sayfa 58

14. Düstur

Hürmet Ve Merhamet Etmek

Risale-i Nur, meşruiyet şartları dairesindeki hürmeti, ehemmiyetli bir seciye ve esas olarak nazara verir.

HÜRMET: Müslüman bir cemiyette küçüklerin büyüklere yaş veya diyanet, ilim, hamiyet, fedakârlık, dirayet gibi faziletler itibariyle kendinden üstün olana karşı, kalbde duyulan his ve bu hissin neticesi olarak da o şahsa karşı tavır ve hareketlerinde gösterilen edepli davranış diye tarif edilebilir.

Evet hürmet, bir kimsenin şahsında bulunan İslâmî ahlâk, fazilet ve meziyetlerinden dolayı o zâta karşı kalbde duyulan bir his ve bu hissin fiilî tezahürü olduğuna binaen hürmet edenin de, hürmet etmesinin sebebi olan meziyetleri bilen ve takdir eden kâmil bir kimse olduğu anlaşılır.

Buna göre şayan-ı hürmet olan zâtlara hürmet etmeyen kişinin bu hürmetsizliği ile, sebeb-i hürmet olan kâmil sıfat ve meziyetlere takdir hisleri bulunmayan sönük bir kalb ve vicdan sahibi olduğuna, manevî değerlere ehemmiyet vermeyen basitlikte kaldığına veya "enesini sevenler başkasını sevmezler" (Sözler 708) hükmünce hissine mağlub olduğuna bir alâmet göstermiş oluyor.

Bu hakikî hürmetten başka, kişiden zarar görmemek için zâhiren hürmetkâr davranmak, hürmet değil, tabasbustur.

Risale-i Nurda hürmet esası, milletin anarşiliğe düşüp düşmemesine sebebiyet vermek gibi çok ehemmiyetli bir unsur olarak nazara verilir.

MERHAMET: Acımak, şefkat göstermek. Korumak, iyilik etmek. Biçârelere yardımda bulunmak. Esirgemek.

Risale-i Nur Hayat-ı İçtimaiyeye Baktığı Vakit

Beş Esas Üzere Bakar

- Bu millet ve vatan, hayat-ı içtimaiyesi ve siyasiyesi anarşilikten kurtulmak ve büyük tehlikelerden halâs olmak için,beş esas lâzım ve zarurîdir.

Birincisi:merhamet.

İkincisi:hürmet.

Üçüncüsü: emniyet.

Dördüncüsü: haram ve helâlı bilip haramdan çekilmek.

Beşincisi: serseriliği bırakıp itaat etmelidir.

İşte Risale-i Nur, hayat-ı içtimaiyeye baktığı vakit bu beş esası temin edip, hem âsâyişin temel taşını tesbit ve temin eder. K. 241

- Hayat-ı içtimaiyeyi idâre eden en mühim esas olan hürmet ve merhamet gayet sarsılmış. Bazı yerlerde, gayet elîm ve biçare ihtiyarlar, peder ve valideler hakkında dehşetli neticeler veriyor.

Cenab-ı Hakka şükür ki, Risale-i Nur, bu müthiş tahribata karşı girdiği yerlerde mukavemet ediyor, tamir ediyor. K.149