Hizmet Rehberi — Sayfa 261

izahatı, büyük ruhlu Küçük Ali'nin mektubuna öyle bir cevaptır ki bize hiçbir ihtiyaç bırakmıyor.

İkinci Cihet: Îman, yalnız icmalî ve taklidî bir tasdika münhasır değil, bir çekirdekten, tâ büyük hurma ağacına kadar ve eldeki âyinede görünen misalî güneşten tâ deniz yüzündeki aksine, tâ güneşe kadar mertebeleri ve inkişafları olduğu gibi, îmanın o derece kesretli hakikatları var ki, binbir Esmâ-i İlâhiye ve sâir erkân-ı îmâniyenin kâinat hakikatlarıyla alâkadar çok hakikatları var ki: "Bütün ilimlerin ve mârifetlerin ve kemâlât-ı insaniyenin en büyüğü îmandır ve îmân-ı tahkikîden gelen tafsilli ve bürhanlı mârifet-i kudsiyedir" diye ehl-i hakikat ittifak etmişler.

Evet, îmân-ı taklidî çabuk şüphelere mağlup olur. Ondan çok kuvvetli ve çok geniş olan îmân-ı tahkikîde pek çok meratib var. O merâtiblerden ilmelyakîn mertebesi, çok bürhanlarının kuvvetleriyle binler şüphelere karşı dayanır. Halbuki taklidî îman bir şüpheye karşı bazen mağlup olur.