Hakikat Çekirdekleri

Hakikat Çekirdekleri

(Otuzbeş sene evvel tab'edilen "Hakikat Çekirdekleri" namındaki risaleden vecizelerdir.)

1 - Mariz bir asrın, hasta bir unsurun, alîl bir uzvun reçetesi; ittibâ-ı Kur'ân'dır.

2 - Azametli bahtsız bir kıt'anın, şanlı tali'siz bir devletin, değerli sahipsiz bir kavmin reçetesi; ittihâd-ı İslâm'dır.

3 - Arz'ı ve bütün nücum ve şümusu tesbih taneleri gibi kaldıracak ve çevirecek kuvvetli bir ele mâlik olmayan kimse, kâinatta dâvâ-yı halk ve iddia-yı icad edemez. Zira; herşey, her şeyle bağlıdır.

4 - Haşirde bütün zevi'l-ervahın ihyâsı; mevt-âlûd bir nevm ile kışta uyuşmuş bir sineğin baharda ihyâ ve inşâsından kudrete daha ağır olamaz. Zira kudret-i ezeliye zâtiyedir; tegayyür edemez, acz tahallül edemez, avaik tedâhül edemez. Onda merâtib olamaz, herşey ona nisbeten birdir.

5 - Sivrisineğin gözünü halkeden, Güneş'i dahi o halketmiştir.

6 - Pirenin midesini tanzim eden, manzume-i Şemsiye'yi de o tanzim etmiştir.

7 - Kâinatın te'lifinde öyle bir i'caz var ki; bütün esbab-ı tabiiye farz-ı muhal olarak muktedir birer fâil-i muhtar olsalar, yine kemâl-i acz ile o i'caza karşı secde ederek

diyeceklerdir.

8 - Esbaba te'sir-i hakikî verilmemiş; vahdet ve celâl, öyle ister. Lâkin, mülk cihetinde esbab dest-i kudrete perde olmuştur; izzet ve azamet öyle ister. Tâ nazar-ı zâhirde, dest-i kudret mülk cihetindeki umûr-u hasîse ile mübâşir görülmesin.