Hutbe-i Şamiye — Sayfa 33

hâkim olacak ve beşeri, dünyevî ve uhrevî saadete sevkedecek yalnız İslâmiyet'tir ve İslâmiyet'e inkılab etmiş ve hurâfattan ve tahrifattan sıyrılacak İsevîlerin hakikî dinidir ki Kur'ân'a tâbi olur, ittifak eder.

İkinci Cihet:Yâni maddeten İslâmiyet'in terakkisinin kuvvetli sebepleri gösteriyor ki, maddeten dahi İslâmiyet istikbale hükmedecek. Birinci Cihet, mânevîyât cihetinde terakkiyatı isbat ettiği gibi; bu İkinci Cihet dahi maddî terakkiyatını ve istikbaldeki hâkimiyetini kuvvetli gösteriyor. Çünkü Âlem-i İslâm'ın şahs-ı mânevîsinin kalbinde, gayet kuvvetli ve kırılmaz "beş kuvvet" içtima ve imtizac edip yerleşmiş.

(Hâşiye): Evet Kur'ân'ın üstadiyetinden ve dersinin işârâtından fehmediyoruz ki: Kur'an mu'cizât-ı enbiyayı zikretmesiyle; beşerin istikbalde terakkî edeceğini ve o mu'cizatın nazîreleri istikbalde vücuda geleceğini beşere ders verip teşvik ediyor: "Haydi çalış, bu mu'cizatın nümûnelerini göster. Süleyman Aleyhisselâm gibi iki aylık yolu bir günde git! İsa Aleyhisselâm gibi en dehşetli hastalığın tedâvisine çalış! Hazret-i Musa'nın asâsı gibi taştan âb-ı hayatı çıkar, beşeri susuzluktan kurtar! İbrahim Aleyhisselâm gibi ateş seni yakmayacak maddeleri bul, giy! Bâzı enbiyalar gibi şark ve garbda en uzak sesleri işit, suretleri gör! Davud Aleyhisselâm gibi demiri hamur gibi yumuşat, beşerin bütün san'atına medâr olmak için demiri balmumu gibi yap! Yusuf Aleyhisselâm ve Nuh Aleyhisselâm'ın birer mu'cizesi olan saat ve gemiden nasıl çok istifâde ediyorsunuz. Öyle de, sâir enbiyanın size ders verdiği mu'cizelerden dahî o saat ve sefîne gibi istifâde ediniz, taklidlerini yapınız." İşte buna kıyasen Kur'ân, her cihetle beşeri, maddî-mânevî terakkîyata sevk etmek için ders veriyor; üstad-ı küll olduğunu isbât ediyor.

Birincisi:Bütün kemâlatın üstadı ve üçyüz yetmiş milyon nefisleri birtek nefis hükmüne getirebilen ve hakikî bir medeniyetle ve müsbet ve doğru fenlerle teçhiz edilmiş