İhlas Risalesi — Sayfa 27

lâzım gelirken, nedendir ki rekabetkârâne o hakikî kardeşlere ve fedakâr yardımcılara bakılıyor ve o hâl ile ihlâs kaçıyor. Vazifenizde müttehem olup, ehl-i dalâletin nazarında, sizden ve sizin mesleğinizden yüz derece aşağı olan; "din ile dünyayı kazanmak ve ilm-i hakîkatla maîşeti temin etmek, tama' ve hırs yolunda rekabet etmek..." gibi müthiş ithamlara maruz kalıyorsunuz.

Bu marazın çâre-i yegânesi: Nefsini ittiham etmek ve nefsine değil, dâima karşısındaki meslektaşına taraftar olmak... Fenn-i âdab ve İlm-i Münazara'nın ulemâsı mabeynindeki hakperestlik ve insaf düsturu olan şu:"Eğer bir mes'elenin münazarasında kendi sözünün haklı çıktığına taraftar olup ve kendi haklı çıktığına sevinse ve hasmının haksız ve yanlış olduğuna memnun olsa, insafsızdır."Hem zarar eder. Çünkü haklı çıktığı vakit o münazarada bilmediği bir şeyi öğrenmiyor, belki gurur ihtimaliyle zarar edebilir.

Eğer hak hasmının elinde çıksa; zararsız, bilmediği bir mes'eleyi öğrenip, menfaatdar olur, nefsin gururundan kurtulur.Demek insaflı hakperest, hakkın hatırı için nefsin hatırını kırıyor. Hasmının elinde hakkı görse, yine rıza ile kabul edip, taraftar çıkar, memnun olur.