Yedinci Sebeb

Çünkü bu mânevî cihadda küçük mes'ele zannettiğiniz, çok büyük olabilir. Bir neferin, bir saatte mühim ve hususî şerait dâhilindeki nöbeti bir sene ibâdet hükmüne bazen geçmesi gibi; bu ehl-i hakkın mağlûbiyeti zamanında, mânevî mücahede mesâilinde, küçük bir mes'eleye sarfolunan senin kıymettar bir günün, o neferin o saati gibi bin derece kıymet alabilir, bir günün bin gün olabilir. Madem livechillâhtır; o işin küçüğüne büyüğüne, kıymetli ve kıymetsizliğine bakılmaz.İhlâs ve rızâ-yı İlâhî yolunda zerre, yıldız gibi olur.Vesilenin mahiyetine bakılmaz, neticesine bakılır. Madem neticesi rızâ-yı İlâhîdir ve mayesi ihlâstır; o küçük değildir, büyüktür.

Yedinci Sebep:Ehl-i hak ve hakîkatın ihtilâf ve rekabetleri, kıskançlıktan ve hırs-ı dünyadan gelmediği gibi, ehl-i dünyanın ve ehl-i gafletin ittifakları dahi, civanmerdlikten ve ulûvv-ü cenabdan değildir.

Belki ehl-i hakikat, hakikattan gelen ulûvv-ü cenab ve ulüvv-ü himmet ve tarîk-ı hakta memdûh olan müsabakayı tam muhafaza edemediklerinden ve nâehillerin girmesi yüzünden bir derece sû-i istimâl ettiklerinden, rekabetkârâne ihtilâfa düşüp hem kendine, hem cemaât-ı İslâmiyeye ehemmiyetli zarar olmuş.

Ehl-i gaflet ve ehl-i dalâlet ise, meftun oldukları menfaatlerini kaçırmamak ve menfaat için perestiş ettikleri reislerini ve arkadaşlarını küstürmemek için zilletlerinden ve nâmerdliklerinden, hamiyetsizliklerinden, mutlak arkadaşlarıyla, –hatta denî ve hâin ve muzır olsalar dahi– hâlisane ittihad; hem menfaat etrafında toplanan, ne şekilde olursa olsun, şerikleriyle samîmâne ittifak ederler. Samimiyet neticesi olarak istifade ederler.

İşte, ey musibetzede ve ihtilâfa düşmüş ehl-i hak ve ashâb-ı hakîkat! Bu musîbet zamanında ihlâsı kaçırdığınızdan ve rızâ-yı İlâhî'yi münhasıran gaye-i maksad yapmadığınızdan, ehl-i hakkın bu zillet ve mağlûbiyetine sebebiyet verdiniz.Umûr-u diniye ve uhreviyede rekabet, gıbta, haset ve kıskançlık olmamalı ve hakikat nokta-i nazarında olamaz.

Çünkü, kıskançlık ve hasedin sebebi, bir tek şeye çok eller uzanmasından ve bir tek makama çok gözler dikilmesinden ve bir tek ekmeği çok mideler istemesinden, müzâhame, münâkaşa, müsâbaka sebebiyle gıptaya, sonra kıskançlığa düşerler. Dünyada bir şey-i vâhide çoklar talip olduğundan ve dünya dar ve muvakkat olması sebebiyle insanın hadsiz arzularını tatmin edemediği için, rekabete düşüyorlar. Fakat,