Beşinci Nükte

ışık olduğunu bildirir, îkaz eder ve bütün bu inkılâbât içinde Cenâb-ı Mün'im-i Hakikî'nin nihâyetsiz nimetlerini ihtar ile, ne derece hamd ve senaya müstehak olduğunu ilân eder.

İkinci sabah ise; sabâh-ı haşri ihtar eder. Evet, şu gecenin sabahı ve şu kışın baharı, ne kadar mâkul ve lâzım ve kat'î ise; haşrin sabahı da, berzahın baharı da o kat'iyyettedir.

Demek, bu beş vaktin herbiri, bir mühim inkılab başında olduğu ve büyük inkılabları ihtar ettiği gibi; Kudret-i Samedâniye'nin tasarrufât-ı azîme-i yevmiyesinin işâretiyle; hem senevî, hem asrî, hem dehrî Kudret'in mu'cizâtını ve Rahmet'in hedâyâsını hatırlatır. Demek, asıl vazife-i fıtrat ve esas-ı ubûdiyet ve kat'î borç olan farz namaz, şu vakitlerde lâyıktır ve ensebtir.

BEŞİNCİ NÜKTE:İnsan, fıtraten gayet zaîftir. Halbuki, her şey ona ilişir, onu müteessir ve müteellim eder. Hem, gayet âcizdir. Halbuki, belâları ve düşmanları pek çoktur. Hem, gayet fakirdir. Halbuki ihtiyâcâtı pek ziyâdedir. Hem, tenbel ve iktidarsızdır. Halbuki hayatın tekâlifi gayet ağırdır. Hem, insâniyet onu kâinatla alâkadâr etmiştir. Halbuki sevdiği, ünsiyet ettiği şeylerin zevâl ve firâkı,

mütemâdiyen onu incitiyor. Hem, akıl ona yüksek maksatlar ve bâki meyveler gösteriyor. Halbuki eli kısa, ömrü kısa, iktidarı kısa, sabrı kısadır.

İşte bu vaziyette bir ruh, fecir zamânında, bir Kadîr-i Zülcelâl'in, bir Rahîm-i Zülcemâl'in dergâhına niyaz ile, namaz ile mürâcaat edip arz u hâl etmek, tevfik ve medet istemek, ne kadar elzem ve peşindeki gündüz âleminde başına gelecek, beline yüklenecek işleri, vazifeleri tahammül için ne kadar lüzumlu bir nokta-i istinâd olduğu bedâheten anlaşılır.

Ve zuhr zamânında –ki o zaman– gündüzün kemâli ve zevâle meyli ve yevmî işlerin âvân-ı tekemmülü ve meşâğılin tazyikından muvakkat bir istirahat zamânı ve fânî dünyanın bekasız ve ağır işlerin verdiği gaflet ve sersemlikten ruhun teneffüse ihtiyaç vakti ve in'âmât-ı İlâhîye'nin tezâhür ettiği bir andır. Rûh-u beşer, o tazyikten kurtulup, o gafletten sıyrılıp, o mânâsız ve bekasız şeylerden çıkıp Kayyûm-u Bâki olan Mün'im-i Hakikî'nin dergâhına gidip el bağlayarak, yekûn nîmetlerine şükür ve hamd edip ve istiâne etmek; ve celâl ve azametine karşı rükû ile aczini izhar etmek; ve kemâl-i bîzevâline ve cemâl-i bîmisâline karşı secde edip hayret ve muhabbet ve