Onikinci İşaret

işte kurtulmanın çaresi, Kur'ân-ı Hakîm'in dâire-i kudsiyesine girmektir ve Kur'ân'ın mübelliği olan Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm'ın Sünnet-i Seniyye'sine ittibâdır. Gir ve tâbi ol!

ONİKİNCİ İŞARET:Dört sual ve cevaptır.

Birinci Sual:Mahdut bir hayatta, mahdut günahlara mukâbil, hadsiz bir azap ve nihâyetsiz bir Cehennem nasıl adâlet olur?

Elcevap: Sâbık işaretlerde, hususan bundan evvelki Onbirinci İşaret'te kat'iyyen anlaşıldı ki, küfür ve dalâlet cinayeti, nihâyetsiz bir cinayettir ve hadsiz bir hukuka tecâvüzdür.

İkinci Sual:Şeriatta denilmiştir ki, "Cehennem ceza-yı ameldir, fakat Cennet fazl-ı İlâhî iledir." Bunun sırr-ı hikmeti nedir?

Elcevap: Sâbık işaretlerde tebeyyün etti ki: İnsan, îcadsız bir cüz'-i ihtiyarî ile ve cüz'î bir kesb ile, bir emr-i ademî veya bir emr-i itibarî teşkil ile ve sübût vermekle müthiş tahribata ve şerlere sebebiyet verdiği gibi, nefsi ve hevası dâima şerlere ve zararlara meyyal olduğu için, o küçük kesbin neticesinden hasıl olan seyyiatın mes'uliyetini, o çeker. Çünkü onun nefsi istedi ve kendi kesbiyle sebebiyet verdi.

Ve şer ademî olduğu için, abd ona fâil oldu. Cenâb-ı Hak da halketti. Elbette o hadsiz cinayetin mes'uliyetini, nihâyetsiz bir azap ile çekmeye müstehak olur.

Amma hasenât ve hayrât ise, mâdem ki vücudîdirler, kesb-i insanî ve cüz'-i ihtiyarî onlara illet-i mûcide olamaz. İnsan, onda hakikî fâil olamaz. Ve nefs-i emmâresi de hasenata taraftar değildir, belki rahmet-i İlâhiye onları ister ve kudret-i Rabbâniye icad eder. Yalnız insan, îmân ile, arzu ile, niyet ile sahip olabilir. Ve sahip olduktan sonra, o hasenât ise, ona evvelce verilmiş olan vücud ve îmân nîmetleri gibi sâbık hadsiz niam-ı İlâhiye'ye bir şükürdür, geçmiş nîmetlere bakar. Va'd-i İlahî ile verilecek Cennet ise, fazl-ı Rahmânî ile verilir. Zâhirde bir mükâfattır, hakîkatta fazıldır.

Demek seyyiâtta sebep, nefistir; mücâzata bizzât müstehaktır. Hasenatta ise sebep Haktandır, illet de Haktandır. Yalnız, insan îmân ile tesâhub eder. "Mükâfatını isterim." diyemez, "Fazlını beklerim." diyebilir.

Üçüncü Sual:Beyanât-ı sâbıkadan da anlaşılıyor ki; seyyiât, intişar ve tecâvüz ile taaddüd ettiğinden, bir seyyie bin yazılmalı, hasene ise vücudî olduğu için maddeten taaddüt