İman Hakikatleri — Sayfa 59

rahmet-i İlâhiye ve imdâd-ı Sübhaniye'ye mazhar oldukları halde, neden çok defa hizbü'ş-şeytan olan ehl-i dalâlete mağlup olmuşlar? Hem Hâtemü'l-Enbiya'nın güneş gibi parlak nübüvvet ve risaleti ve iksir-i âzam gibi te'sirli i'caz-ı Kur'ânî vasıtasıyla irşadı ve câzibe-i umumiye-i kâinattan daha câzibedar hakâik-i Kur'âniye'nin komşuluğunda ve yakınında olan Medine münafıklarının dalâlette ısrarları ve hidâyete girmemeleri ne içindir ve hikmeti nedir?

Elcevap: Bu iki şık müthiş sualin halli için, derince bir esas beyan etmek lâzım gelir. Şöyle ki:

Şu kâinât Hâlık-ı Zülcelâl'inin hem cemâlî, hem celâlî iki kısım esmâsı bulunduğundan ve o cemâlî ve celâlî isimler, hükümlerini ayrı ayrı cilvelerle göstermek iktiza ettiklerinden, Hâlık-ı Zülcelâl kâinatta ezdadı birbirine mezcedip birbirine mukâbil getirip ve birbirine mütecâviz ve müdâfi bir vaziyet verip, hikmetli ve menfaattar bir nevi mübareze suretine getirip, ondan, zıtları birbirinin hududuna geçirip ihtilâfât ve tegayyürât meydana getirmekle kâinatı kanun-u tegayyür ve tahavvül ve düstur-u terakkî ve tekâmüle tâbi kıldığı için; o şecere-i hilkatın câmi bir semeresi olan