İman Hakikatleri — Sayfa 63

İnsanlarda şeytan vazifesini gören cesedli ervâh-ı habise bilmüşâhede bulunduğu gibi, cinnîden cesedsiz ervâh-ı habise dahî bulunduğu, o kat'iyyettedir. Eğer onlar maddî cesed giyseydiler, bu şerir insanların aynı olacaktılar. Hem eğer bu insan suretindeki insî şeytanlar cesedlerini çıkarabilse idiler, o cinnî iblisler olacaktılar. Hattâ bu şiddetli münâsebete binaendir ki, bir mezheb-i bâtıl hükmetmiş ki, "İnsan suretindeki gâyet şerîr ervah-ı habise, öldükten sonra şeytan olur."

Malûmdur ki: Âlâ bir şey bozulsa, edna bir şeyin bozulmasından daha ziyâde bozuk olur. Meselâ, nasılki süt ve yoğurt bozulsalar, yine yenilebilir. Yağ bozulsa, yenilmez, bâzan zehir gibi olur. Öyle de, mahlûkâtın en mükerremi, belki en âlâsı olan insan, eğer bozulsa, bozuk hayvandan daha ziyâde bozuk olur. Müteaffin maddelerin kokusuyla telezzüz eden haşerât gibi ve ısırmakla zehirlendirmekten lezzet alan yılanlar gibi, dalâlet bataklığındaki şerler ve habis ahlâklar ile telezzüz ve iftihar eder ve zulmün zulümatındaki zararlardan ve cinayetlerden lezzet alırlar, âdeta şeytanın mâhiyetine girerler. Evet cinnî şeytanın vücuduna kat'î bir delili, insî şeytanın vücududur.