İman Hakikatleri — Sayfa 99

hayvana inkılâb eder. İnsan, bâzı firenkler ve firenk-meşrebler gibi ihtirâsât-ı hayvâniyede terakkî ettikçe, daha şiddetli bir hayvâniyet mertebesini alır. Sen görüyorsun ki; hayvânâtın kemmiyet ve adet itibariyle hadsiz bir çokluğu varken, ona nisbeten insan gâyet az iken, umum enva-ı hayvânât üstünde sultan ve halife ve hâkim olmuştur.

İşte muzır kâfirler ve kâfirlerin yolunda giden sefihler, Cenâb-ı Hakk'ın hayvânâtından bir nevi habislerdir ki, Fâtır-ı Hakîm onları dünyanın imâreti için halketmiştir. Mü'min ibâdına ettiği nîmetlerin derecelerini bildirmek için, onları bir vâhid-i kıyâsî yapıp, âkıbetinde müstehak oldukları Cehennem'e teslim eder.

İşte, küffârın ve ehl-i dalâletin bir hakikat-ı îmâniyeyi inkâr ve nefyetmelerinde kuvvet yoktur. Çünkü nefiy sırrıyla ittifakları kuvvetsizdir. Bin nefyediciler, birtek hükmündedir. Meselâ, bütün İstanbul ahâlisi, Ramazanın başında ay'ı görmediğinden nefyetse, iki şâhidin isbatıyla o cemm-i gafîrin nefiy ve ittifâkı sukut eder. Mâdem küfrün ve dalâletin mâhiyeti nefiydir ve inkârdır, cehildir ve ademdir, küffârın kesret ile ittifâkı ehemmiyetsizdir. Ehl-i hakkın, hak ve sâbit ve sübûtu isbat olunan