Konferans — Sayfa 72

Madem esbab-ı maddiye, şunların bu derece kesretli nebeanına kâfi değildir. Elbette menbaları, bir âlem-i gaybdandır ve gizli bir hazine-i gaybdan gelir ki, masarıf ile vâridatın müvazenesi devam eder. İlââhir...

Manası tam bilinmiyen veya mâna-yı zâhirîsi hakikata mutabık görünmeyen hadîs-i şeriflere edilen bu nev'i itirazlar, Kur'ân-ı Hakîm'in evham kabul etmeyen kal'asına da gideceğinden, münafıkların medar-ı bahs ettikleri âyât hakkında Risale-i Nur'un verdiği kat'î cevapların bir iki misalini zikrediyoruz:

Evvelâ:Kur'ân-ı Hakîm kâinata mâna-yı harfiyle bakıyor. Felsefe ise mâna-yı ismiyle bakıyor. Kur'ân-ı Hakîm eşyayı mahiyet-i zâtiyesinden değil, Sâni'a delil olduğu cihetten nazara alıp mütalaa ediyor.

Meselâ:

der. Evvel emirde maksad-ı Kur'ân, Sâniin azamet ve kudretine delalet için, kâinattaki intizamı zikretmektir. Bu âyetle o intizama delalet ederek, gece gündüzdeki tasarrufat-ı İlâhiyeyi ihtar eder. Kozmoğrafya dersi vermiyor ki, medar-ı tekzib olsun. Halbuki

deki