Küçük Sözler — Sayfa 60

sayan milleri birbirine bakarlar, birbirinin misâlidirler ve birbirinin hükmünü alırlar.

Öyle de, Cenâb-ı Hakk'ın bir saat-ı kübrâsı olan şu âlem-i dünyanın, saniyesi hükmünde olan gece ve gündüz deverânı ve dakikaları sayan seneler ve saatleri sayan tabakàt-ı ömr-ü insan ve günleri sayan edvâr-ı ömr-ü âlem birbirine bakarlar, birbirinin misâlidirler ve birbirinin hükmündedirler ve birbirini hatırlatırlar. Meselâ:

Fecir zamânı, tulûa kadar; evvel-i bahar zamanına, hem insanın rahm-ı mâdere düştüğü âvânına, hem semâvât ve arzın altı gün hilkatinden birinci gününe benzer ve hatırlatır. Ve onlardaki şuûnât-ı İlâhîye'yi ihtar eder.

Zuhr zamânı ise;yaz mevsiminin ortasına, hem gençlik kemâline, hem ömr-ü dünyadaki hilkat-ı insan devrine benzer ve işaret eder. Ve onlardaki tecelliyât-ı rahmeti ve füyûzât-ı nimeti hatırlatır.

Asr zamânı ise;güz mevsimine, hem ihtiyarlık vaktine, hem âhirzaman Peygamberi'nin (Aleyhissalâtü Vesselâm) Asr-ı Saadet'ine benzer. Ve onlardaki şuûnât-ı İlâhîye'yi ve in'âmât-ı Rahmâniye'yi ihtar eder.

Mağrib zamânı ise;güz mevsiminin âhirinde pekçok mahlûkatın gurûbunu, hem