Kütübü Sitte - 11.Cilt kitabının 169. sayfası — Kitap bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

رزين."الصَّبْرُ": معروفو"الثُّفَّاءُ" الخردل، وقيل: الحرف

.21. (4005)- İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: "İki şeyde ne çok şifa vardır: Sabır ve süffâ." [Rezin tahric etmiştir.]

AÇIKLAMA:

1- Bu rivayet, Câmi'ul-Usûl'e Rezin'in Kütüb-i Sitte dışından ilave ettiği rivayetlerden biridir. Hadise mütedavil kaynaklarda rastlananamamıştır.

2- Burada geçen sabır, tevekkülün gereği "tahammül" ma'nâsını taşıyan sabr olmayıp şifalı bir otun ismidir. Dilimizde de sabır denilir. Bu otun usâresi (suyu), son derece acıdır. Sabr denince, bu otun usâresi kastedilir.

3- Süffâ' ise hardal otunun adıdır. Ancak hurf denen bir başka ota da süffâ diyen olmuştur. Dilimizde hurf'un karşılığı "yüzerlik otunun tohumu"dur.

Şu halde hadis, pek acı olan sabır ile hardal (veya yüzerlik otu tohumunda) şifa olduğunu vurgulamış olmaktadır.

22. (4006) Hadis-i Şerif

وعن ابن عباس رَضِىَ اللَّهُ عَنْهما: ]أنَّ النّبيَّ ﷺ احْتَجَمَ، وَأعْطىَ الحَجَّامَ أجْرَهُ، وَاسْتَعَطَ[. أخرجه الشيخان، وأبو داود

.22. (4006)- İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) hacamat oldu ve hacamatı yapan doktora ücretini ödedi ve ayrıca burun damlası da kullandı." [Buhârî, Tıbb 9; Müslim, Selam 76, (1202); Ebu Dâvud, Tıbb 8, (3867); Tirmizî, Tıbb 9, (2048).]

AÇIKLAMA:

1- Hacamatın kan aldırmak olduğu daha önce açıklanmıştır. Sa'ut, burna ilaç akıtmaktır. Şârihler bu ameliyeyi: "Omuzların altına bir yastık koyup başı aşağı sarkıttıktan sonra burna ilaç damlayıp beyin içlerine(54) nüfuz etmesinin sağlanması" diye tarif ederler. Bundan maksad hastalığa sebep olan zararlı birikimlerin akıntı yoluyla dışarı atılmasını sağlamaktır. Damlatılan ilaçla tahrik edilen hapşırma, arzu edilen akıntıya yardımcı olacaktır. Burna damlatılan şifalı mayi, sade olacağı gibi birkaç maddeden mürekkep bir karışımda olabilir. Hadis Resulullah'ın bu çeşit tedaviye başvurduğunu ifade etmektedir.

2- Rivayet Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)'ın hacamat usulüyle kan aldırdığını ifade etmekten başka, doktora ücret verdiğini de takrir etmektedir. Buhârî'nin diğer bazı rivayetlerinde Resulullah'ın kan aldırırken ihramlı olduğunu, Mekke yolunda bulunduğunu tasrih eder. Yani hacc veya umre için seferde olduğu bir sırada yol esnasında kan aldırmıştır.

3- İbnu Hacer, tabiblerin hacamatla ilgili pek çok faydalar saydığını kaydeder. Hacamat yapılan uzva göre, hâsıl olacak faydalar farklılıklar arzetmektedir. Hacamat akciğer, karaciğer, dalak, baş, boğaz, göz kulak, diş, burun, bacaklar, baldırlar, mide, vs. pekçok uzuvdaki muhtelif rahatsızlıklara fayda getirmektedir.

Not: Hacamatla ilgili daha geniş açıklama 4002 numaralı hadiste az önce geçti.

23. (4007) Hadis-i Şerif

وعن أم المنذر بنت قيس رَضِىَ اللَّهُ عَنْها قالت: ]دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ وَمَعَهُ عَلِيٌّ رَضِىَ اللَّهُ عَنْه وَعَلِيٌّ نَاقِهٌ، وَلَنَا دَوَالٍ مُعَلَّقَةٌ، فقَامَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ يَأكُلُ مِنْهَا فَطَفِقَ عَلِيٌّ رَضِىَ اللَّهُ عَنْه يَأكُلُ مِنْهَا، وَجِئْتُ بِهِ فَقَالَ ﷺ: أصِبْ مِنْ هذَا، فَإنَّهُ أوْفَقُ لَكَ[. أخرجه أبو داود والترمذي."النَّاقِهُ": الذي قد ابلّ من مرضه ولم تتكامل صحته.

Kütübü Sitte - 11.Cilt — Sayfa 169

Kütübü Sitte - 11.Cilt uygulamada, çevrimdışı