Kütübü Sitte - 3.Cilt kitabının 282. sayfası — Maglubiyetten Önce Tevbe: bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

iyice bilemezse "Allah daha iyi bilir (Allahu âlem)" demelidir. Çünkü kişinin bilmediği hususlarda "Allahu a'lem" demesi onun ilmindendir. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) bu konuda daha sarih bir ifade kullanmayı tavsiye eder. "Bilmiyorum." Aynen şöyle derler: "İlim üçtür: "Kur'ân-ı Kerim, yaşayan sünnet ve bilmiyorum (Lâ edri) demek."

Rivayetler, keza sorulara Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'ın da "bilmiyorum" diye cevap vererek, bu babta başta ulemâ, bütün ümmetine örnek olduğunu göstermektedir: İbnu Ömer anlatıyor: "Bir adam Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'a gelerek:

Ey Allah'ın Resulü! Hangi yer daha hayırlıdır? diye sordu. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm):

"Bilmiyorum (Lâ edrî)"dedi. Adam:

"Pekâlâ, hangi yer kötüdür?" diye sorunca Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) yine

"Lâ edrî (bilmiyorum)"cevabını verdi. Bir müddet sonra Cebrail geldi. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) ona sordu:

"Ey Cibril hangi yer daha hayırlıdır?"O da:

"Bilmiyorum" diye cevap verdi..." Neticede cevap Cenab-ı Hakk'tan geliyor:

"Hayırlı yerler mecsidlerdir, şerli yerler de çarşı-pazardır."

Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'ı bu konuda da örnek alan İslâm âlimleri kendilerine sorulan soruların çoğunluğuna "Lâ edrî (bilmiyorum!)" diye cevap vermekten ar duymamışlardır.{751}

13. Hadis-i Şerif

وعن ابن المسيب قال: ]الْبَحِيرَةُ الَّتِى يُمْنَعُ دَرُّهَا لِلطّوَاغيتِ فَلَا يَحْلُبُهَا أحَدٌ. والسَّائِبَةُ كَانُوا يُسَيِّبُونَهَا لآلِهَتِهِمْ لَا يُحْمَلُ عَلَيْهَا شَئٌ. وَالْوَصِيلَةُ الَّتِى تُبَكِّرُ في أوَّلِ نَتاجِ الابْلِ بِأنْثى ثُمَّ تُثَنِّى بِأنثى، وَكَانُوا يُسَيِّبُونَهَا لِطَوَاغِيتِهمْ إنْ وَصَلَتْ إحْدَاهُمَا بِالاخْرَى لَيْسَ بَيْنَهُمَا ذَكَرٌ. وَالحامُ فَحْلُ الابْلِ يَضْرِبُ الضِّرَابَ الْمَعْدُودَ فَإذَا قَضَى ضِرَابَهُ وَدَعُوهُ لِلطَّواغِيتِ وَأعْفَوْهُ مِنَ الْحَمْلِ وَسَمَّوْهُ الحامَ. قالَ، وَقَالَ أبُو هريرة رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ: قال رسولُ اللّه ﷺ: رَأيْتُ عَمْرو ابْنَ عَامِرٍ الخُزَاعِىّ يَجُرُّ قُصُبَهُ في النَّارِ كَانَ أوَّلَ مَنْ سَيَّبَ السَّوَائِبَ[. أخرجه الشيخان."والْقُصُبُ" واحد الاقصاب، وهى الامعاء.

13. (595)-Tabiîn'den İbnu'l-Müseyyeb anlatıyor: "el-Bahîra, cahiliye Araplarınca, sütü putlara bağışlanan, bu sebeple hiç kimse tarafından sağılmayan deveye denirdi.Es-Sâibe; ilahları için salıverilen, üzerine hiçbir yük vurulmayan deveye denir.El-Vasile; İlk doğumunu dişi yapıp sonra ikinci doğumunu da dişi yapan ve araya erkek doğum girmeyen devedir, bu da putlar için salıverilir, hiçbir şekilde istifade edilmezdi.El-Hâm; dölünden muayyen batın yavruya ulaşılan erkek devedir, bu da putlara adanır, yükte kullanılmazdı."

İbnu'l-Müseyyib, Ebu Hüreyre'den şu sözü nakleder: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdu ki: "Amr İbnu Âmir el-Huzâ'î'yi, cehennemde barsaklarını sürürken gördüm. Bu adam, hayvanları putlara adak olsun diye ilk salıveren (sâibe bırakan) kimse idi." {752}

AÇIKLAMA:

Bu hadis, Kur'ân-ı Kerim'de geçen birkaç tabiri açıklamaktadır. Tabirlerin geçtiği ayet şöyle:

"Allah, kulağı çentilen (bahîra), salıverilen (saibe); erkek, dişi ikizler doğuran (vasile), on defa yavrulamasından ötürü yük vurulmayan (hâm) hayvanların adanmasını emretmemiştir, fakat inkâr edenler Allah'a karşı yalan uydururlar ve çoğu da akletmezler"(Maide: 5/103).

Burada dikkat çekeceğimiz bir husus şudur: Said İbnu Müseyyib tarafından mezkur tabirler hakkında hadis metninde yapılan açıklama ile, tefsirlerde ve başkaca kaynaklarda (mesela en-Nihâye'de) kaydedilen

Kütübü Sitte - 3.Cilt — Sayfa 282

Kütübü Sitte - 3.Cilt uygulamada, çevrimdışı