Kütübü Sitte - 4.Cilt kitabının 187. sayfası — Hadid Sûresi bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

2. Hadis-i Şerif

وعن ابن عباس رَضِىَ اللّهُ عَنْهُما في قوله تعالى: ]اعْلَمُوا أنَّ اللّهَ يُحْيِى الارْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا. قَالَ: يُلِينُ الْقُلُوبَ بَعْدَ قَسْوَتِهَا فَيَجْعَلُهَا مُخْبَتَةً مُنِيبَةً يُحْيِى الْقُلُوبَ الْمَيِّتَةَ بِالْعِلْمِ وَالْحِكْمَةِ. وَإلَّا فقَدْ عُلِمَ إحْيَاءُ الارْضِ بِالْمَطَرِ مُشَاهَدَةً[. أخرجه رزين .

2. (815)-İbnu Abbas (radıyallahu anhümâ), "Yeryüzünü, öldükten sonra Allah'ın tekrar dirilttiğini bilin, akledersiniz diye size delillerimizi açıkladık" (Hadid, 17) meâlindeki âyetle ilgili olarak şöyle buyurdu: "Allah kalbleri kasavet ve katılıktan sonra yumuşatır, (tevhid hususunda) mutmain ve (Rabbine) yönelmiş kılar. Ölmüş kalpleri ilimle, hikmetle diriltir (Âyet bu mânayı ders vermektedir). Arzın yağmurla diriltilmesi zaten gözle görülen bir durumdur."

Rezîn'in ilâvesidir. ed-Dürrü'l-Mensûr İbnu'l-Mübârek'in rivayeti olarak kaydetmektedir (6, 175). {323}

AÇIKLAMA:

İbnu Abbas (radıyallahu anhümâ) bu ayetten, öncelikle, ölmüş kalpleri de Cenab-ı Mevlâ'nın iman ve ihlâs vererek diriltebileceğini anlamak gerektiğini ifade ediyor. "Aksi halde, demek istiyor, arza hayat verdiğinden bahsetmesi, mâlumu îlam kabilinden olur, bu da bize yeni bir bilgi kazandırmaz."

Şüphesiz arzın yağmurla diriltilmesini herkes görür, ancak, birçoğu bunun gerçek fâilinin Allah (celle şânuhu) olduğunun idrakinde değildir. Ayrıca Cenab-ı Hakk, çoğu kere gözlerimizin gördüğü hâdiseleri misal vererek, imana giren ve göremediğimiz hâdiselerin vukuuna bizi iknâ etmek ister. Baharda arzın ihyası, başka âyette kıyametten sonra yeniden diriliş ve haşir meydanında toplanma, amel defterlerinin neşri gibi istikbale matuf gaybî ve imanî meselelere delil kılınır: "Bunu yapan onu da yapacaktır, bunu yapabilen onu da yapabilecektir" mânasında: "Rüzgârları gönderip de bulutları yürüten Allah'tır. Biz bulutları ölü bir yere sürüp, onunla toprağı ölümünden sonra diriltiriz. İnsanları diriltmek de böyledir" (Fâtır, 9) ayetinde olduğu gibi.{324}

3. Hadis-i Şerif

وعنه رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ قال: ]كَانَتْ مُلوكٌ بَعْدَ عِيسى عَلَيْهِ السَّلَامُ بَدَّلُوا التَّوْرَاةَ وَالانْجِيلَ، وَكَانَ بَيْنَهُمْ مُؤْمِنُونَ يَقْرَءُونَ التَّوْرَاةَ وَالانْجِيلَ. فَقِيلَ لِمُلوكِهِمْ مَا نَجِدُ شَتْماً أشَدَّ مِنْ شَتْمٍ يَشْتِمُنَاهُ هؤُلَاءِ، إنَّهُمْ يَقْرَءُونَ؛ وَمَنْ لَم يَحْكُمْ بِمَا أنْزَلَ اللّهُ فَأُولئِكَ هُم الْكَافِرُونَ؛ مَعَ مَا يَعِيبُونَنَا بِهِ في أعْمَالِنَا في قِرَاءَتِهِمْ، فَادْعُهُمْ فَلْيَقْرَءُوا كَمَا نَقْرأُ وَلْيُؤْمِنُوا كَمَا نُؤْمِنُ. فَدَعَاهُمْ: فَعَرَضَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلَ أوْ يَتْرُكُوا قِرَاءَةَ التَّوْرَاةِ وَالانْجِيلِ إلَّا مَا بَدَّلُوا مِنْهَا. فَقَالُوا مَا تُرِيدُونَ إلى ذلِكَ؟ دَعُونَا، فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ: ابْنُوا لَنَا أُسْطُواناً ثُمَّ ارْفَعُونَا إلَيْهَا ثُمَّ أعْطُونَا شَيْئاً نَرْفَعُ بِهِ طَعَامَنَا وَشَرابَنَا وَلَا نَرُدُّ عَلَيْكُمْ. وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ: دَعُونَا نَسِيحُ في الارْضِ وَنَهيمُ وَنشْرَبُ كمَا تَشْرَبُ الْوَحْشُ، فإنْ قَدَرْتُمْ عَلَيْنَا في أرْضِكُمْ فَاقْتُلُونَا؛ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ: ابْنُوا لَنَا دُوراً في الْفَيَافي، وَنَحْتَفِرُ الآبَارَ، وَنَحْتَرِثُ الْبُقُولَ وَلَا نَرُدُّ عَلَيْكُمْ وَلَا وَلَا نَمُرُّ بِكُمْ، وَلَيْسَ أحَدٌ مِنَ الْقَبَائِلَ إلَّا وَلَهُ فِيهِمْ حَميمٌ فَفَعَلُوا ذلِكَ. فَأنْزَلَ اللُّ تعَالى: رَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ إلَّا ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللّهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَايَتِهَا؛ وَالآخَرُونَ قَالُوا: نَتَعَبَّدُ كَمَا تَعَبَّدَ فُلَانٌ، وَنَسِيحُ كَمَا سَاحَ فُلَانٌ، وَنَتَّخِذُوا دُوراً كَمَا اتَّخذَ فُلَانٌ، وَهُمْ عَلَى شِرْكِهِمْ لَا عِلْمَ لَهُمْ بِإيمَانِ الَّذِينَ اقْتَدَوْا بِهِمْ، فلمَّا بُعِثَ رسولُ اللّه ﷺ لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إلَّا قَلِيلٌ، انْحَطَّ رَجُلٌ مِنْ صَوْمَعَتِهِ وَجَاءَ سَائِحٌ مِنْ سِيَاحَتِهِ وَصَاحِبُ الدَّيْرِ مِنْ دَيْرِهِ فَأمَنُوا بِهِ وَصَدَّقُوهُ. فَقَالَ اللّهُ تعَالى: يَا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ؛ يَعْنِى أجْرَيْنِ بِإيمَانِهِمْ بِعِيسى، وَبِالتَّوْرَاةِ وَالانْجيلِ، وَبإيمانِهِمْ بِمُحَمَّدٍ ﷺ وَتَصدِيقِهِمْ بِهِ، وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ. الْقُرآنَ وَاتّبَاعَهُمُ النَّبيَّ ﷺ، وَقَالَ: لِئَلَّا يَعْلَمَ أهْلُ الْكِتَابِ. الَّذِينَ يَتَشَبَّهُونَ بِكُمْ: أنْ لَا يَقْدِرُونَ عَلى شَئٍ مِنْ فَضْلِ اللّهِ الآية[. أخرجه النسائى .

Kütübü Sitte - 4.Cilt — Sayfa 187

Kütübü Sitte - 4.Cilt uygulamada, çevrimdışı