Kütübü Sitte - 6.Cilt — Sayfa 86

Hidane hususunda teyzenin takdim edileceğini te'yid eden başka rivayetlere de rastlanır. Kezâ Ebu'l-Velid'den gelen rivayette, anne ile amca arasında çıkan bir ihtilafta Hz. Ömer'in çocuğa: "Annenin darlığı amcanın bolluğundan senin için daha hayırlıdır" demiştir.

Hidane için İslâm, akl, büluğ, (terbiyeye) kudret, emanet (fasık olmamak), hürriyet, evlenmemiş olmak gibi şartlar koşan fukaha bu hususta sünnette vaki olan -ki kısmen yukarıda zikrettik" ahbârı nazar-ı itibâra alarak, hidaneye ehak olanları sırayla şöyle tesbit etmiştir:

1- Anne,

2- Annenin annesi,

3- Babanın annesi,

4- Ana baba bir kızkardeş,

5- Anne bir kızkardeş,

6- Baba bir kızkardeş,

7- Ana baba bir kızkardeşin kızı,

8- Anne bir kızkardeşin kızı.

9- Anne baba bir teyze,

10- Anne bir teyze,

11- Baba bir teyze,

12- Baba bir kızkardeşin kızı.

13- Anne baba bir erkek kardeşin kızı.

14- Anne bir erkek kardeşin kızı.

15- Baba bir erkek kardeşin kızı.

16- Anne baba bir hala.

17- Anne bir hala,

18- Baba bir hala

19- Annenin teyzesi

20- Babanın teyzesi,

21- Annenin halası.

22- Babanın halası.

Her durumda anne baba ile olanlar takdim edilir. Bu mehârim arasında çocuk için kadın akraba yoksa veya olmakla beraber hidane için ehil değilse, hidane irsteki tertibe göre erkek tarafı mehâriminden olan esbâta intikâl eder.

Eğer ricâl-i mehariminden gelen asabe arasında kimse bulunmaz veya bulunmasına rağmen hidane için ehil olmazsa hidane hakkı asabeden olmayan erkek mehârime intikal eder. Hidane hususunda böyle bir tertib ortaya konmuştur. Zîra çocuğun hidanesi, ihtimali imkânsız bir keyfiyettir. Bu işe en elyak olanı da akrabasıdır. Akrabanın da biri diğerinden evladır. Çocuğa bakacak hiçbir akraba bulunmazsa çocuğun hidanesi için uygun olanı tayin etme vazifesi hâkime terettüp eder.{183}

1. Hadis-i Şerif

عن عمرو بن شعيب عن أبيه عن جده رضِىَ اللّهُ عَنْهُ قال : ] أتَتِ امْرَأةٌ النَّبِيَّ ﷺ فقَالَتْ: إنَّ ابْنِى هَذَا كانَ بَطْنِى لَهُ وِعَاءً، وَثَدْيى لَهُ سِقَاءً، وَحِجْرِى لَهُ حِوَاءً )1( ، وَإنّ أبَاهُ طَلّقَنِى وَأرَادَ أنْ يَنْتَزِعْهُ مِنِّى؟ فقَالَ ﷺ: أنْتِ أحَقُّ بِهِ مَا لَمْ تَنْكِحِى[. أخرجه أبو داود.

1. (1659)-Amr İbnu Şuayb babası vasıtasıyla dedesinden (radıyallahu anh) anlatıyor: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'a bir kadın gelerek:

"Bu çocuğa karnım yuva, göğsüm içecek, kucağım da kundak olmuş iken, babası beni boşadı ve onu da benden koparıp almak istiyor!" diye şikâyet etti. Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm):