سكزنجى مسئله

سكزنجى مسئله

(يگرمى يدنجى سوزڭ إجتهاده مانع أسبابڭ بشنجى سببنڭ اوچنجى نقطه‌سنڭ اوچنجى مثالنڭ حاشيه‌سيدر.)

مهمّ بر سؤال:

بعض أهلِ تحقيق ديرلر كه: ألفاظِ قرآنيه و ذكريه و سائر تسبيحلرڭ هر برى متعدّد جهتلرله إنسانڭ لطائفِ معنويه‌سنى تنوير ايدر، معنوى غدا ويرر. معنالرى بيلينمزسه، يالڭز لفظ إفاده ايتمييور، كافى گلمييور. لفظ بر لباسدر· دگيشديريلسه، هر طائفه كندى لسانيله او معنالره ألفاظ گيديرسه، داها نافع اولماز مى؟

الجواب:

ألفاظِ قرآنيه و تسبيحاتِ نبويه‌نڭ لفظلرى جامد لباس دگل· جسدڭ حياتدار جلدى گبيدر، بلكه مرورِ زمانله جلد اولمشدر. لباس دگيشديريلير· فقط جلد دگيشسه، وجوده ضرردر. بلكه نمازده و أذانده‌كى گبى ألفاظِ مباركه‌لر، معناىِ عُرفيلرينه عَلَم و نام اولمشلر. عَلَم و إسم ايسه، دگيشديريلمز. بن كندى نفسمده تجربه ايتديگم بر حالتى چوق دفعه تدقيق ايتدم گوردم كه· او حالت، حقيقتدر. او حالت شودر كه:

سورهِٔ إخلاصى عرفه گوننده يوزر دفعه تكرار ايدوب اوقويوردم. گوردم كه: بنده‌كى معنوى طويغولرڭ بر قسمى بر قاچ دفعه‌ده غداسنى آلير، واز گچر، طورور. و قوّهِٔ مفكّره گبى بر قسم دخى، بر زمان معنا طرفنه متوجّه اولور، حصّه‌سنى آلير، او ده طورور. و قلب گبى بر قسم، معنوى بر ذوقه مدار بعض مفهوملر جهتنده حصّه‌سنى آلير، او ده سكوت ايدر. و هكذا... گيت گيده او تكرارده يالڭز بر قسم لطائف قالير كه· پك گج اوصانييور، دوام ايدر، داها معنايه و تدقيقاته هيچ إحتياج بيراقمييور. غفلت قوّهِٔ مفكّره‌يه ضرر ويرديگى گبى، اوڭا ضرر ويرمييور. لفظ و لفظ مشبّع اولديغى بر مئالِ إجمالى ايله و إسم و عَلَم بولوندقلرى معناىِ عُرفى، اونلره كافى گلييور. أگر معنايى او وقت دوشونسه، ضررلى بر اوصانج ويرر. و او دوام ايدن لطيفه‌لر، تعلّمه و تفهّمه محتاج دگللر· بلكه تخطّره، توجّهه و تشويقه إحتياج گوستررلر. و او جلد حكمنده‌كى لفظلرى اونلره كافى گلييور و معنا وظيفه‌سنى گورويورلر. و بِالخاصّه او عربى لفظلر ايله، كلام اللّٰه و تكلّمِ إلٰهى اولديغنى تخطّر ايتمكله، دائمى بر فيضه مداردر.

ايشته كندم تجربه ايتديگم شو حالت گوسترييور كه: أذان گبى و نمازڭ تسبيحاتى گبى و هر وقت تكرار ايديلن فاتحه و سورهِٔ إخلاص گبى حقائقلرى، باشقه لسان ايله إفاده ايتمك چوق ضررليدر. چونكه منبعِ دائمى اولان ألفاظِ إلٰهيه و نبويه غائب اولدقدن صوڭره، او دائمى لطائفڭ دائمى حصّه‌لرى ده غائب اولور. هم هر حرفڭ لا أقل اون ثوابى ضايع اولماسى و حضورِ دائمى، بتون نمازده هركس ايچون دوام ايتمديگندن· غفلت ايچنده، ترجمه واسطه‌سيله إنسانلرڭ تعبيراتى روحه ظلمت ويرمه‌سى گبى ضررلر اولور.

أوت ناصل إمامِ أعظم ديمش: "

توحيده عَلَم و إسمدر." بز ده ديرز: كلماتِ تسبيحيه و ذكريه‌نڭ، خصوصًا أذانده و نمازده اولانلرڭ أكثريتِ مطلقه‌سى، عَلَم و إسم حكمنه گچمشلر. عَلَم گبى، معناىِ لُغَويسندن زياده، معناىِ عُرفئ شرعيسنه باقيلير. اويله ايسه، دگيشمه‌لرى شرعًا ممكن دگلدر. هر مؤمنه بيلمسى لازم اولان مجمل معنالرى، يعنى مختصر بر مئالى ايسه، أڭ عامى بر آدم دخى چابوق اوگرنير. بتون عمرينى إسلاميتله گچيرن و قفاسنى بيڭلر مالايعنيات ايله طولديران آدملر، بر ايكى هفته‌ده حياتِ أبديه‌سنڭ آناختارى اولان شو كلماتِ مباركه‌نڭ مئالِ إجماليسنى اوگرنمه‌مسنه ناصل معذور اولابيليرلر، ناصل مسلمان اولورلر، ناصل "عقللى آدم" دينيليرلر؟ و اويله حريفلرڭ تنبللكلرينڭ خاطرى ايچون، او نور منبعلرينڭ محفظه‌لرينى بوزمق كارِ عقل دگلدر!..