Miftah-ul İman — Sayfa 43

terbiye ettiği halde; o ağacın gayesi, faydası olan meyvelerine bakmayıp ehemmiyet vermesin; hırsız ellere, boş yerlere dağılsın, zâyi olsun! Elbette bakmamak, ehemmiyet vermemek olamaz. Çünkü ağaca ehemmiyet vermek, meyveleri içindir.

İşte, şu kâinatın meyve-i zîşuuru ve en mükemmel meyvesi ve neticesi ve gayesi, insandır. Şu kâinatın Sâni-i Hakîm'i mümkün müdür ki, şu zîşuur meyvelerin meyveleri olan hamd ve ibâdeti, şükür ve muhabbeti başkalara verip hikmet-i bâhiresini hiçe indirsin.. veyahut kudret-i mutlakasını acze kalbettirsin.. veyahut ilm-i muhîtini cehle çevirsin? Yüzbin defa hâşâ!

Hiç mümkün müdür ki; şu kâinât sarayının binasındaki makasıd-ı Rabbâniye'nin medârı olan zîşuur ve zîşuurun serfirazı olan nev-i insanın mazhar olduğu nimetlere mukâbil izhar ettikleri şükür ve ibâdeti, o saray-ı kâinatın Sâniinden başkasına gitsin. Ve o Sâni-i Zülcelâl, o gâyetü'l-gâye olan şükür ve ibâdeti başkalara gitmesine müsaade etsin.

Hem hiç mümkün müdür ki; hadsiz envâ-ı nimetiyle kendini zîşuurlara sevdirsin ve hadsiz mûcizât-ı sanatıyla kendini onlara tanıttırsın;