Birinci Esas

Birinci Esas

Mi'râc'ın sırr-ı lüzûmu:

Meselâ deniliyor ki: "Cenâb-ı Hak

dir. Her şeye, her şeyden daha yakındır. Cisimden, mekândan münezzehtir. Her velî, kalbi içinde onunla görüşebilir. Neden dolayı velâyet-i Ahmediye (A.S.M.) Mi'râc gibi uzun bir seyahatın neticesinden sonra, her velînin kendi kalbinde muvaffak olduğu münâcâta muvaffak oluyor?"

Elcevap:Şu sırr-ı gàmızı"iki temsil"ile fehme takrib ediyoruz. Onikinci Söz'ün sırr-ı i'caz-ı Kur'ân ve sırr-ı Mi'râc hakkında olan şu iki temsili dinle:

Birinci Temsil:Bir sultanın iki çeşit mükâlemesi, sohbeti, görüşmesi vardır. İki tarzda hitabı, iltifatı vardır. Birisi: Âmi bir raiyetiyle cüz'î bir iş için, hususî bir hâcete dair, has bir

telefonla sohbet etmektir. Diğeri: Saltanat-ı uzmâ ünvanı ile ve hilâfet-i kübrâ nâmıyla ve hâkimiyet-i âmme haysiyetiyle ve evâmirini etrafa neşir ve teşhir maksadıyla, o işlerle alâkadar bir elçisiyle veya o evâmir ile münasebettar büyük bir memuru ile konuşmaktır, sohbet etmektir ve haşmetini izhar eden ulvî bir fermanla bir mükâlemedir.

İşte

şu temsil gibi: Şu kâinat Hâlık'ının ve Mâlikü'l-Mülk ve'l-Melekût'un ve Hâkim-i Ezel ve Ebed'in iki tarzda mükâlemesi, sohbeti, iltifatı vardır. Birisi: Cüz'î ve has; diğeri: Küllî ve âmm... İşte Mi'râc, velâyet-i Ahmediye'nin (A.S.M.) bütün velâyâtın fevkinde bir külliyet, bir ulviyet suretinde bir tezâhürüdür ki; bütün kâinatın Rabbi ismiyle, bütün mevcûdatın Hâlık'ı ünvanıyla Cenâb-ı Hakk'ın sohbetine ve münâcâtına müşerrefiyettir.

İkinci Temsil:Bir adam elindeki bir âyineyi güneşe karşı tutar. O âyine kendi miktarınca bir ışık ve yedi rengi hâvi bir ziyâyı, bir aksi, şemsten alır. Onun nisbetinde güneşle münasebettar olur, sohbet eder. Ve o ışıklı âyineyi karanlıklı hanesine veya dam altındaki küçük, hususî bağına tevcih etse; güneşin