Muhâkemât Dersleri kitabının 176. sayfası — Muhâkemât Dersleri bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

11. Ders:

Hayır - şer mücadelesi

Dokuzuncu Mukaddime

Ukul-ü selime yanında muhakkaktır ki: Hilkatte hayır asıl, şer ise tebeîdir. Hayır küllî, şer cüz'îdir.

Selim akıllar

Düşünen insanları en ziyade meşgul eden konulardan biri, âlemde ve insanların hayatında görülen şerler ve çirkinliklerdir. Bu konu Felsefede "Teodise: İlahi adalet" başlığı altında ele alınır. Bediüzzaman konuya girerken önce şunu nazara verir:

Yaratılışta hayır asıl, şer ise tebeîdir. Hayır küllî, şer cüz'îdir.

Bu, selim akıllar nezdinde kabul görmüş bir hükümdür. Kur'ân'da iki ayrı yerde kalb-i selim ifadesi geçer.Selim kalb, kalbin bozulmamış fıtri şeklidir. Nasıl ki ağzının tadı bozulmuş biri tatların farkına varmaz, gözü rahatsız olan biri net göremez, burnu nezleli biri kokuları hissedemezse, benzeri bir şekilde kalbi asli halini kaybetmiş biri gerçekleri göremez, duyamaz, hissedemez.

Benzeri bir değerlendirmeyi"akl-ı selim"için yapabiliriz. Çünkü Kur'anî kullanımda kalp akılla da alakalı olarak değerlendirilir.

Göz görüyorsa, kulak işitiyorsa selim özelliği taşırlar. Akl-ı selim de bozulmamış, düzgün çalışan akıldır. Böyle bir akıl gerçeklere yönelir, doğrulara ulaşır.

Cenab-ı Hak Kur'ân'da şöyle bildirir:

"O Allah ki, yarattığı her şeyi güzel kıldı."Şu âlemde bazı çirkinlikler olması, âyetin şümulüne engel değildir. Zira her şey zıddıyla bilinir ve£"Güzelin güzelliğini artıran, çirkinin çirkinliğidir.">

Muhâkemât Dersleri — Sayfa 176

Muhâkemât Dersleri uygulamada, çevrimdışı