Muhâkemât Dersleri — Sayfa 234

Kur'ân'ın gösterdiği vesail ile doğru hikmetin kuvvetiyle, bir seyr-i rûhânî olarak semâvâtın ulûmlarına çıkacağım. Tâ, oradan temaşa edip göreceğiz ki, küre-i arz hol veya top veya fırfıra veya sapan taşı gibi, Sâni-i Hakîm dest-i kudret ile döndürüp atmakla çeviriyor. Tâ, parça parça ederek daha iyisine tebdil edeceğine nazar-ı hikmet ile göreceğiz.

Sonra da semavattan asılıp, cevvden geçeceğiz. Tedricen, beşiğimiz olan ve beşerin yatıp ve istirahat eylemesi için Hâlık-ı Rahmân, sathını serip müheyyâ ve mümehhed etmiş olan küre-i arza ineceğiz.

Sonra da beşer, çocukluğundan çıktığı gibi, beşiğini atıp harap etmek ile beşeri saadet-saray-ı ebediyeye gönderilmesine nazar-ı dikkatle temaşa edeceğiz.

Bunu tamamen temaşa ettiğimizden sonra, zaman ve mekân ile mukayyed olmayan seyr-i ruhanî ile zaman-ı mâzi kıtasına girip, ebnâ-yı cinsimiz olan ebnâ-yı mâzi ile seyyâle-i berkiye-i tarihiyeyle muhabere edeceğiz. O mağrib-i ihtifânın köşesinde vukua gelen hadisatı öğrenip, ondan fikir için bir şimendiferi yapacağız.

Sonra dönüp gelmek üzere olan ebnâ-yı cinsimizi ziyaret ve istikbal için saadetin fecr-i sâdıkını uzaktan görmek ve göstermek ile maşrık-ı istikbale müteveccih olarak, şimendifer-i terakkîye ve tevfik denilen sefine-i sa'ye bindiğimizle beraber, ellerimizde olan bürhanın misbahıyla, o bidayeti karanlık görülen, fakat arkası gayet parlak olan zamana dâhil olacağız. Tâ ebnâ-yı müstakbelle musafaha edip saadetlerini tebrik edeceğiz.

İşte bu küçük fotoğrafta öyle bir güzel resim mündemiçtir ki, ileride tahrir ile sana görünecektir. Şimdi bu zeminde kütüb-ü mezbûrenin şecereleri tenebbüt ve makalât-ı selâsenin cedâviliyle sulanacaktır.

Mukaddemelerden bazı sonuçlar

Bediüzzaman bu kısımda, nazara verdiği mukaddemelerden ne gibi sonuçlara vardığını özet olarak zikreder. İlerleyen sayfalarda ise bunların ayrıntılarına yer verir. İşte mevzu ve zemin budur:

Kur'ân'ın gösterdiği vesileler ile doğru bilimin kuvvetiyle, ruhanî bir seyr olarak ilimlerin semavatına çıkacağız. Oradan temaşa edip göreceğiz ki: Arz küresi hol veya top veya topaç veya sapan taşı gibi Sâni'-i Hakîm kudret eliyle döndürüp atmakla çeviriyor. Sonra da parça parça ederek daha iyisine değiştireceğine hikmet nazarıyla bakacağız.