Muhâkemât Dersleri — Sayfa 246

saklanmış ihtilâl ediyor veyahut yeniden dine müşteri olmuş tenkit ile almak istiyor…

"Bu hakikat dine aykırıdır" görüşünün değerlendirilmesi

İnanç zaafına veyahut sofestaî mezhebine olan meyle veyahut daha almamış, yeni müşteri olmasına işaret eden durumların biri de "Bu hakikat dine aykırıdır" şeklindeki ahmakça kelimedir. Zira kat'î delil ile sabit olan bir şeyin hak ve hakikat olan dine muhalif olduğuna ihtimal veren ve aykırı olmasından korkan adam, mutlaka şu hallerden birini yaşamaktadır:

1- Ya dimağında bir sofestaî gizlenmiş karıştırmaktadır.

2- Veyahut kalbini delerek bir vesveseci saklanmış, ihtilal ediyordur.

3- Veyahut yeniden dine müşteri olmuş, tenkid ile almak istiyordur...

"Bilim- din çatışması" konusunda 3. Derste ele alındığı üzere, aslında bilimin isbat ettiği bir gerçek, dinin herhangi bir meselesiyle çatışmaz. Bir Müslüman açısından "Acaba bu ikisi birbiriyle çatışıyor mu?" şeklinde tereddüt içinde olmak, üstte nazara verilen bazı özel durumlardan kaynaklanır.

Sofestai, meseleler hakkında net hüküm veremez, eşyanın hakikati hakkında "Şu, şudur" diyemez. Hâlbuki hak ehli âlimlerin nazara verdiği gibi,"Eşyanın hakikatleri sabittir."Kur'ânda mükerreren bildirildiği üzere"Allah gökleri ve yeri hak olarak yaratmıştır."

1- Yani şu âlem bir vehim ve hayal değildir. Sanal bir evrende değil gerçek bir dünyada yaşamaktayız. Böyle olunca, net hüküm verilebilecek meselelerde "bilimsellik" adı altında hüküm vermekten kaçınmak bir nevi sofestailiktir.

2- Öte yandan, şeytanın insana vesvese verip itikadını sarsmaya çalışması gibi, daima "Ya şöyleyse, ya böyleyse" gibi tereddütler taşımak, insanı gerçeğe ulaşmaktan alıkor. Bir şeyin zatında ihtimal dâhilinde olması, öyle olduğu anlamına gelmez. Mesela, insanın her gün ölme ihtimali vardır. Ama bu ihtimalden hareketle birine "Sen bugün öleceksin" denilmez.

3- Müşteri, malın kusuru olup olmadığına bakar. Dinin muhibbi olan insan, dinin meselelerini "müşteri nazarıyla" değerlendiremez. Zira dini kabul eden kimse, artık "bî-taraf" değil bir taraftır. Dini kabul ettikten sonra ona düşen görev, dinin güzelliklerini görmeye ve göstermeye çalışmaktır.