Muhâkemât Dersleri — Sayfa 248

Öküz günde iki defa nefes alır. İçine nefes aldığında denizlerde med, aldığı nefesi dışarı verdiğinde cezir olayları meydana gelir.

Ancak dünyayı boynunda taşıyan bu öküzün ayakları hâlâ istikrarlı değildir. Bunun üzerine Allah yedi gök ve yedi yer kalınlığında kumdan bir levha yaratır. Böylece öküzün ayakları istikrar bulur.

Ancak bu levhanın da istikrarı yoktur. Bunun üzerine Allah Berhut adında bir balık yaratır. Bu levha o balığın sırtının ortasındaki kanat üzerine konulur. Bu kanat göklerin ve yerin kalınlığından kat kat daha fazladır. Bu balığın olduğu yere melun İblis gelir ve ona "Allah senden daha büyük bir yaratık yaratmış değildir. Neden dünyayı sırtından kaldırıp atmıyorsun" der. Balık bunu daha düşünür düşünmez Allah ona burnunda bir böceği musallat eder, o da balığı meşgul eder.

Bir başka rivâyete göre ise Allah bir dâbbe gönderir. Bu dâbbe balığın burnuna girer, oradan beynine ulaşır. Bunun üzerine balık Allaha yakararak bundan kurtulması için dua eder. Allah da ona izin verir ve o dâbbe balığın beyninden dışarı çıkar. Kâ'b der ki: Nefsim elinde olan Allaha yemin ederim ki, şimdi de onlar birbirine bakmaktadır. Eğer balık dünyayı sırtından atmaya niyetlenecek olursa, dâbbe de daha önce olduğu gibi tekrar burnundan beynine girecektir.

Bir başka rivayette ise sevr ve hut şöyle anlatılır:

Yeryüzü su üzerindedir. Su ise öküzün sırtındaki bir kaya parçası üzerindedir. Öküz ise keçeleşmiş bir şekildeki kum tabakasının üzerindedir. Bu kum tabakası balığın sırtındadır. Balık kasıp kavuran bir rüzgârın üstündedir. Bu rüzgâr da karanlık perdesi üzerindedir. Karanlık perdesi ise bir toprağın üzerindedir.

Bu rivayetlere tefsirinde yer veren Bursevi şu değerlendirmeyi yapar:

Bu haberler kişiyi dininde daha basîretli yapar. Rabbinin kudretini daha çok tâzim etmesine ve Onun yaratma fiili karşısında daha ziyade hayret ve hayranlığına yol açar. Eğer bu rivâyetler doğru ise, bu anlatılanların yaratılması her şeye kadir olan Allaha hiç de zor değildir. Eğer bunlar ehl-i kitabın uydurması ve hikâyecilerin süslemesi ise, bu takdirde bu rivayetler birer temsil ve teşbih olarak değerlendirilebilir.

Bundan sonra mervîdir: "Arz, Sevr ve Hût üzerindedir." hadis olarak rivayet ediliyor.

Evvelâ: Teslim etmiyoruz ki, hadistir. Zira İsrailiyat'ın nişanı vardır.