Muhâkemât Dersleri — Sayfa 275

Ehl-i sünnet ve cemaat çizgisi

İslam'ı bir saraya benzetirsek, bu binanın temeli iman, odaları ibadet ve muamelat, saray bahçesini çevreleyen koruluk ise Ehl-i Sünnet çizgisidir.

Sünnet, "yol" anlamına da gelir. "Peygamber yolu" manası esas alındığında Ehl-i sünnet"peygamber yolundan gidenler" anlamını anlatır.Ehl-i sünnet, "ehl-i sünnet ve'l-cemâat" ifadesinin kısaltılmış şeklidir. Ehl-i sünnet olana kısaca "Sünnî" denir. İslam Dünyasının takriben % 80 i Sünnî Müslümandır.

Bediüzzaman, eserlerinde Ehl-i sünnet ifadesini benimseyerek ve onaylayarak kullanır ve problemlerin çözümünde Ehl-i Sünneti adres olarak gösterir. Mesela:

"İşte ey ehl-i hak ve ehl-i hidayet! Şeytan-ı ins ve cinnînin mezkûr desiselerinden kurtulmak çaresi: Ehl-i Sünnet ve Cemaat olan ehl-i hak mezhebini karargâh yap ve Kur'ân-ı Mu'ciz-ül Beyan'ın muhkemat kal'asına gir ve Sünnet-i Seniyeyi rehber yap, selâmeti bul!"

Vaktâ ki, keyfiyette içtihad ve te'vilin mecali vardır. Ben de bitevfikillâh derim: İtikad-ı câzim Hüdâ ve Peygamberimiz'in muradlarına katiyen vaciptir; zira zaruriyât-ı diniyedendir. Fakat murad hangisidir, muhtelefün fîhtir.

Nassların tevili

Matematikte iki kere iki dört eder. Bu, şu veya bu şahsa, şu veya bu ülkeye göre değildir, evrenseldir. Ama değerlendirmeye ve yoruma tabi olan sosyal meseleler ve dinin nassları, birbirinden hayli farklı şekillerde yorumlanabilmekte, meselenin keyfiyetinde farklı içtihad ve farklı teviller söz konusu olabilmektedir. Bu durumda "Ben Müslümanım" diyen kimseye Cenab-ı Hakk'ın ve Peygamberimizin muratlarına kesin olarak inanmak düşer. Zira işin bu kısmı dinin olmazsa olmazlarındandır. Fakat ilgili nasstan muradın ne olduğu, işin uzmanlarınca farklı şekillerde ele alınabilmektedir.

Şöyle: Zülkarneyn, İskender demem; zira isim bırakmaz.

- Bazı müfessir melik (lâm'ın kesriyle),

- bazı melek (lâm'ın fethiyle),

- bazı nebî,