Muhâkemât Dersleri — Sayfa 29

1-Taklit

Taklit, delil olmaksızın bir sözü kabul etmektir. Bu tür taklit, mühim bir şahsiyet zaafıdır ve gerçeğe ulaşmaya büyük bir engeldir.

Taklit, başkasına benzemeye çalışmaktır. Genelde büyüklerin hal ve hareketleri taklit edilir. İyi yolda olanları taklit, iyi bir haslettir. Kötü yolda gidenleri taklit ise, büyük bir felaket...

Kur'ân-ı Kerim, körü körüne taklidi şiddetle reddeder. Mesela, şöyle der:

"Onlara 'Allah'ın indirdiğine uyun' denildiğinde, 'hayır, biz atalarımızı ne üzere bulduksa ona uyarız' dediler. Ya ataları bir şeye akıl erdiremez ve doğruyu seçemez kimselerse(yine mi onlara uyacaklar)?"

Hamdi Yazır âyetin yorumunda şöyle der:

"Uyma sebebi, eskilik - yenilik veya atalar yolu olup olmamak değil, emr-i hakka mutabık, delil-i hakka muvafık olmaktır. Hakkın emrine uyan ve yaptığını bilen atalara uyulur. Bilakis, Hakk'ın emrini tanımayan, ne yaptığını bilmeyenlere, atalar dahi olsa yine uyulmaz. Bu âyet gösteriyor ki, icmalî veya tafsilî bir hak deliline dayanmayan körü körüne taklit, Hak Dinde yasaklanmıştır."

Bu konuda Kurtubî de şöyle der:

"Küfür ve masiyette ataları taklit batıldır. Hak'ta taklit ise, dinin asıllarından bir asıldır."

Cenab-ı Hak, önceki peygamberlerden bahsederken, Hazreti Peygamber'i şöyle yönlendirir:

"İşte onlar Allah'ın yol gösterdiği kimseler. Sen de onların gittiği yoldan yürü!"

Bu âyet, Hak'ta taklidin esasını ortaya koyar. Yani, hak yolda gidenlerin örnek hayatları rehber alınmalı ve peşlerinden gidilmelidir.