Muhâkemât Dersleri — Sayfa 290

Burada ahiretin gelmesiyle ilgili temel esaslar nazara verilmektedir. Bunlardan sekiz tanesi ahiret için açılan birer kapı iken, 9. ve 10. maddeler de akıl gözüne açılan birer penceredir.

1- Umum fenlerin gösterdiği intizamın şehadeti.

2- Hikmetin tüme varım metodunun irşadı.

3- İnsaniyet cevherinin remzi.

4- Beşerin beklentilerinin sınırsız olmasının îması.

5- Gün ve sene gibi çok nevilerde yenilenen birer nevi kıyametin telmihi.

6- Abes bir şey olmamasının delaleti.

7- Ezeli hikmetin telvihi.

8- Allah'ın sonsuz rahmetinin işareti haşre açılan birer kapıdır.

9- Sadık Nebi olan Hazreti Peygamberin gayet açık bir şekilde anlatışı

10- Ve mu'cize olan Kur'ân'ın hidayeti, ahiret âlemini aklın temaşasına açan iki penceredir.

Bediüzzaman, bu sekiz kapının ve sondaki iki pencerenin açıklamalarını 10. Söz Haşir Risalesinde ayrıntılı bir şekilde yapmıştır.

Öncekilere"kapı"denilmesi, bunlardan herhangi birinden ahiretin varlığına ulaşılabilmesindendir. Çünkü bir yere kapıdan girilir. Son ikisine, yani Hazreti Peygambere ve Kur'âna"pencere"denilmesi ise, âyetler ve hadislerle ebedi hayatın seyir ve temaşa edilmesindendir. Evet, haşir ve ahiretle ilgili her bir âyet ve hadis, bizlere ahireti ve ahiretin menzillerini gösteren birer pencere hükmündedir.