Muhâkemât Dersleri — Sayfa 540

- ve hiçbir hali gizliliği kaldırmayan -özellikle öyle inatçı kimselere karşı- bir hileyi îma etmez bir şekilde yaşamıştır. Ardından ahlâkın yerleşmesi ve devamının zamanı olan kırk seneden sonra o büyük inkılâp nazara alınırsa; haktan geldiği ve söylediklerinin hakikat olduğu görülecektir. Durum bu kadar açık iken tasdik etmeyen kimse, başkasını değil nefsini kınasın... Zira zihninde bir sofestaî gizlenmiş olacaktır.

Hazreti Peygamberin gerçekleştirdiği büyük inkılâp

Tarih, zaman zaman büyük şahsiyetlere ve onların yaptıkları inkılaplara şahit olmuştur. Bütün bu şahsiyetler içinde Hazreti Peygamberin yaptığı inkılap en dikkat çeken özelliklere sahiptir. Her şeyden önce yaşadığı toplum bedevidir ve coğrafya olarak da daha evvelinde dikkat çekecek bir medeniyete ev sahipliği etmemiştir. Yani o bölge tarihte dikkat çekici medeniyetlerin beşiği olan bir Mısır ve bir Mezopotamya gibi değildir. Böyle olmakla beraber o zat (asm) kısa bir zamanda o toplumu bedeviyetten medeniyete yükseltmiş, o günden bu güne dünyanın gidişatını ve tarihin seyrini değiştirmiştir.

Sofestaî

Sofestaî, müsbet veya menfi hiç bir hükme varmayan, daima şüphe içinde kalmayı esas alan felsefi bir doktrinin mensubu olanlara denir. Günümüzde bu ekol "septisizm" şeklinde ifade edilmektedir.

Hem de, en hatarlı makamlarda -Gâr'da gibi- tarik-i halâsı mefkud iken ve haytu'l-emel bihasebi'l-âde kesilirken, gayet metanet ve kemâl-i vüsuk ve nihayet-i itminan ile olan hareket ve hâl ve tavrı, nübüvvet ve ciddiyetine şahid-i kâfidir ve hak ile temessük ettiğine delildir.

Hicrette Hazreti Peygamber

Hem de en tehlikeli makamlarda -hicrette Sevr mağarasında olduğu gibi- kurtuluş yolu bitmiş ve ümit ipi âdeta kesilmişken, gayet metanet ve tam bir güven ve son derece bir itminan ile olan hareketleri, hal ve tavırları nübüvvetine ve ciddiyetine yeterli şahittir ve hak ile bağlı olduğuna delildir.

Rasulullah'ın büyüklüğü, hicret olayında da kendini gösterir. Önce bütün Müslümanları Mekke'nin tazyikli muhitinden kurtarıp Medine'ye gönderir. Kendisi en sona kalır. Daha sonra, Hz. Ebu Bekir'le beraber Sevr mağarasında üç gün kalırlar. Müşrikler, iz sürerek mağara ağzına kadar gelirler. O esnada, bir örümcek mağara