Muhâkemât Dersleri — Sayfa 554

"Allah'ın sana emanet verdiği bu deve hakkında Allah'tan korkmuyor musun? Bak! Bu bana şikâyette bulundu. Sen bunu aç bırakıyor ve fazla çalıştırarak yoruyormuşsun."

Abdurrahman İbn-i Abdullah, babasından rivayetle şöyle anlatır:

"Biz bir seferde Rasûlullah ile beraber idik. Bir ara bir ihtiyacı için yanımızdan ayrıldı. O sırada bir kuş gördük, iki tane de yavrusu vardı. Kuş kaçtı, yavrularını aldık. Kuşcağız etrafımıza yaklaşıp çırpınmaya, kanatlarını çırpıp havada inip çıkmaya başladı. Rasûlullah gelince şöyle dedi: "Kim bu zavallının yavrusunu alıp onu ızdıraba attı? Yavrusunu geri verin!"

Bir ara, ateşe verdiğimiz bir karınca yuvası gördü. "Kim yaktı bunu?" diye sordu. "Biz" dedik. "Ateşle azab vermek sadece ateşin Rabbine hastır" buyurdu."

Şimdi Nokta'yı dinle:

İşte tarih-i âlem şehadet eder ki: En büyük dâhi odur ki; bir veya iki hissin ve seciyenin ve istidadın inkişafına ve ikazına ve feverana getirmesine muvaffak olsun. Zira öyle bir hiss-i nâim ikaz edilmezse, sa'y hebâen gider ve muvakkat olur.

İşte en büyük dâhi ancak bir veya iki hissin ikazına muvaffak olabilmiştir. Ezcümle; hiss-i hürriyet ve hamiyet ve muhabbet…

En büyük dâhi

Bediüzzaman Hazreti Peygamberin asr-ı saadette yaptığı inkılapları değerlendirme babında önce dört nükteye dikkat çekti. Burada da bahsin evvelinde vadettiği Nokta'yı anlatmaktadır. Şöyle ki:

Âlem tarihinin şehadetiyle sabittir ki, dâhî denilen kimseler bir veya iki hissin, seciyenin ve kabiliyetin inkişafına, ikazına ve feverana getirmesine muvaffak olabilmelidir. Zira uykuda olan öyle bir his ikaz edilmezse çalışma boşa gider ve geçici olur. İşte en büyük dâhî bile ancak hürriyet, hamiyet ve muhabbet hisleri gibi bir kaç hissin ikazına muvaffak olabilmiştir.

Bu noktaya binaen, Ceziretü'l-Arap sahrâ-yı vesîasında olan akvam-ı bedevîde kâmine ve nâime ve mesture olan hissiyat-ı âliye -ki, binlere bâliğdir- birden inkişaf, birden ikaz, birden feveran ve galeyana getirmek,