Muhâkemât Dersleri kitabının 556. sayfası — Muhâkemât Dersleri bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

"Ey insanlar! Biz sizi bir erkek ve kadından yarattık. Birbirinizi tanıyasınız diye milletlere ve kabilelere ayırdık. En kıymetliniz en takva sahibi olanınızdır"

Âyet, ırkçılık ve kabilecilik zihniyetini silkelemekte, yerine fazilet merkezli kıymet anlayışını getirmektedir.

Allah yolunda savaşta ehl-i iman için"İki güzelden biri"olduğunu bildiren âyet, "ben" merkezli egoizme büyük bir darbe vurmakta, yeri geldiğinde uğrunda ölünecek değerler olduğunu göstermektedir.

"İnsan için ancak çalıştığı vardır"âyeti tembelliğe maruz kimseleri gayrete getirmekte, çalışmaya sevk etmektedir.

İslam Medeniyeti "yardımlaşma" üzerine kuruludur. İslam'a göre büyük, küçüğün elinden tutmalı; kuvvetli, zayıfı korumalı; zengin, fakire vermelidir. İslam'ın teşvik ettiği"Îsar hasleti"buna güzel bir örnektir.Îsar,"Kendisi muhtaç da olsa, başkalarını kendine tercih etmektir." İlgili Kur'ân âyeti şöyle der:

"Kendileri şiddetle muhtaç bile olsa, onları kendilerine tercih ederler."

Bu vasıf, Mekke'den Medine'ye hicret eden Müslümanlara yardım eden ensarın bir özelliği olarak zikredilir. Ensar, muhacirlere tam sahip çıkmış, ev ve mallarını, hatta her şeylerini onlarla paylaşmıştır.

Âyetin iniş sebebi şöyle anlatılır: Beni Nadir'den elde edilen ganimet taksiminde Rasullullah ensara "İsterseniz ganimeti aranızda paylaştırayım, muhacirler ev ve mallarınıza ortak olmaya devam etsinler. İsterseniz ganimetten size bir şey vermeyeyim, ev ve mallarınızdaki tasarruf artık size ait olsun" der. Ensar, "Hem ev ve mallarımıza ortak olsunlar, hem de ganimet onların olsun" cevabını verir.

Şu olay, îsar hasletinin en çarpıcı örneklerinden biridir:

Yermük Harbinde ölmek üzere olan bir yaralıya su getirilir. Tam içeceği sırada "Su!" diye bir inleme sesi duyar, ona götürülmesine işaret eder. Götürülen kişi tam içeceği sırada, bir başka yaralıdan "Su!" feryadı gelince içmez, "Ona götürün!" diye işaret eder. Ancak su, yaralıya ulaşıncaya kadar o zât ruhunu teslim eder. Diğerlerine getirildiğinde onlar da ruhlarını teslim etmişlerdir.

Dinî değerlerin insan üzerindeki etkisini şu örnekte kolaylıkla görebiliriz:

Muhâkemât Dersleri — Sayfa 556

Muhâkemât Dersleri uygulamada, çevrimdışı