Muhâkemât Dersleri — Sayfa 591

46. Ders:

Haşir meselesi

Üçüncü Maksad: "Haşr-i cismanîdir.

Evet, hilkat onsuz olmaz ve abestir. Neam, haşir haktır ve doğrudur. Bürhanın en vâzıhı, Muhammed'dir (aleyhissalâtü vesselâm).

Cismanî haşir

Bediüzzaman daha evvelinde tevhid ve nübüvvet konularını ele almıştı. Burada da Kur'ânın dört külli maksadından Üçüncü Maksad olarak cismanî haşir konusunu ele almaktadır.

Haşir,"bir araya toplama" anlamına gelir. "Toplanılacak yer" anlamına gelen "Mahşer" kelimesi de aynı kökten gelir. İnsanlar şu dünyada geçici bir hayat yaşarlar ve buradan mahşere sevk edilirler. Çok büyük kalabalıklar için"Mahşerî kalabalık"ifadesi kullanılır. Hz. Âdemden en son yaratılan kimseye kadar herkes mahşerde bir araya getirileceğinden bu kelime sıra dışı kalabalıkların ünvanı olmuştur. Mesela milyonlarca Müslümanın bir araya geldiği hac, bir nevi mahşer provasıdır.

Bediüzzamanın yazdığı 10. Söz Risalesinin diğer adı"Haşir Risalesi"dir. Keza 29. Söz Risalesi de haşirle alakalıdır. Bu risalelerde ahiretin varlığı Kur'an ayetleri ışığında aklî ve mantıkî delillerle anlatılmaktadır.

Yaratılış ahiretsiz olmaz ve abestir. Evet, haşir haktır ve doğrudur. Haşrin çok delilleri vardır. Bunlar içinde en açık olanı, Muhammed (aleyhissalâtü vesselâm)'dır.

Sadece "haşir" demek yerine"cismani haşir"denilmesi şundandır: Bazı İslam felsefecileri, diğer âlemdeki hayatın ruhani bir hayat olduğunu kabul ederler. Hâlbuki dünyada ceset ruha arkadaş olduğu gibi, bu arkadaşlığı diğer âlemde de devam edecektir.

Mukaddime

Kur'ân-ı Mübîn, haşr-i cismânîyi o derece izah etmiştir ki, ednâ bir şüpheyi bırakmamış. İşte, biz de kuvvetimize göre onun berâhinini bir derece tefsir için birkaç makâsıd ve mevâkıfına işaret edeceğiz.