Muhâkemât Dersleri — Sayfa 74

Uzmanlık alanına itibar

Maddiyat, madde ile ilgili şeyler,maneviyat ise mana ile ilgili şeylerdir. Mesela Jeoloji ilmi maddi olarak yerin altını inceler. Bu ilimde söz sahibi olan birinin meleklerle ilgili veya ahiretle ilgili bir konuda sözü delil olamaz, çünkü sahaları birbirinden farklıdır. Ama nedense bazıları bu farkı unutur, isimlerinin önünde profesör unvanı olan ilim adamlarının dinle ilgili meselelerde sözlerine itibar eder. Hâlbuki melekleri laboratuvar şartlarında inceleyebilmek mümkün değildir. Onlarla ilgili bilgi, vahiy yoluyla gelmektedir.

Risalelerde satır arası mesajlar

Bediüzzaman, eserlerinin tamamında görüleceği üzere, manaları ifade ederken satır aralarında da önemli mesajlar verir. Mesela£"…Hakâik-i mahza ve mücerredât-ı sırfeden olan mâneviyatta, maddiyyûnun hükümlerine müracaat ve fikirleriyle istişare etmek, âdetâ latîfe-i rabbâniye denilen kalbin sektesini ve cevher-i nurânî olan aklın sekeratını ilân etmek demektir.">cümlesinde hem maneviyatın muhtevasını hem kalp ve aklın mahiyetini ortaya koyar. Buna göre: Maneviyat tümüyle hakikatlerden ve soyut gerçeklerden ibarettir. Kalp, Rabbanî bir latîfedir. Akıl ise nurani bir cevherdir.

Evet, her şeyi maddiyatta arayanların akılları gözlerindedir. Göz ise mâneviyatı göremez.

Pozitivizmin iflası

Bediüzzaman'ın eserleri âdeta vecizeler ormanıdır. Bunun pek çok numunelerini Muhâkemâtta da görebiliriz. Mesela üstteki vecize, muhteşem bir mana derinliğine sahiptir. Tarih boyu Allah'ın dinini inkâr edenler hep olagelmiştir. Bunun bir ekol halinde yansımasını ise Pozitivizm akımında görürüz. Bunlar tam da üstte vecizede ifade edilen bir görüşü benimsemiş, her şeyi maddede ve maddiyatta aramışlardır. Onlara göre laboratuvar şartlarında isbat edilemeyen şeyler yok hükmündedir. İşte böylelerinin akılları gözlerindedir. Göz ise maneviyatta kördür.

Şöyle bir olay anlatılır:

İki lise öğrencisi bir gece vakti kendi aralarında dinî konularda tartışıyorlardı. Bunlardan biri inançlı, diğeri ise inkârcıydı. İnkârcı olan, "Ben görmediğime inanmam" diyerek Allah'ı, melekleri, âhireti… inkâr eder.

İnançlı olan ayağa kalkar, elektrik lambasının düğmesini kapatır. "Şimdi bak bakayım bana, beni görebiliyor musun?" der.