Muhâkemât Dersleri — Sayfa 86

zan çekirdekleri, bazan nüveleri, bazan icmalleri, bazan düsturları, bazan alâmetleri ya sarahaten ya işareten ya remzen, ya ibhamen, ya ihtar tarzında bulunurlar."

Dikkat edilirse Bediüzzaman "Kitab-ı Mübin, Kur'ân'dan ibarettir" demeyip,£"Bir kavle göre">demektedir. Demek ki başka görüşler de vardır.

3-"Biz Kur'ân'ı sana, her şeyin apaçık bir beyanı olarak indirdik"âyeti her şeyin ayrıntılarıyla Kur'ân'da yer aldığını göstermez. Kur'ân'da, genel çerçevede her şeyden bahisler bulunmaktadır.

4- Kur'ân'da var olan bir şeyi inkâr etmek küfür olduğu gibi, onda olmayan bir şeyi varmış gibi göstermek de büyük bir hatadır.

5- Her yeni bulunan ilmî keşîf veya revaçta olan teorilere "İşte, Kur'ân'da bu da var" diye İslâm vahyinin mührünü vurmak ilerde birtakım mahzurları netice verebilir. İlm-i İlâhîden gelen Kur'ân'ın birtakım "bilimsel payandalarla" desteğe ihtiyacı yoktur. Böyle bir destek bulmaya çalışmak bilimi asıl, Kur'ân'ı ise ikinci derecede kabul etmek demektir. Hâlbuki asıl olan, Kur'ân'ın ezelî ve ebedî değişmez hükümleridir. Fennin ve ilmin hiçbir kat'i hakikati Kur'ân'a aykırı değildir ve olamaz. Kâinatı yaratan zâtın kelâmı olan Kur'ân, kâinattaki kanunlara nasıl aykırı olabilir? Müslüman'a düşen görev, Kur'ân'daki talimat doğrultusunda aklıyla kâinattaki kanunları bulmaya çalışmak ve bu kanunlardan yararlanmaktır.

6- Kur'ân, bir Fizik, Kimya kitabı olmamakla beraber, âyetlerindeki derin hakikatlerle ilerde meydana gelecek ilmî gelişmelerden, fennî keşiflerden de işârî bir şekilde bahsetmektedir. Bu işârî yönlerin gösterilmesi Kur'ân'ın i'caz parıltılarından birinin beyanı demek olacaktır.

Hem de âb-ı hayat olan İslâmiyet'ten karîha-yı fıtriyeleriyle istinbat etmeye kabil iken, o hikmetin telemmüzüne tenezzül ettiler. Evet, nasıl ki ihtilât-ı Âcâm ile kelâm-ı Mudarî'nin melekesi fesada yüz tutmakla muhakkikîn-i ulema o melekeyi muhafaza etmek için ulûm-u Arabiye'nin kavâidini tedvin ettiler. Öyle de şu hikmet ve İsrailiyat dahi, daire-i İslâmiyet'e duhulleriyle beraber, bazı nakkâd-ı muhakkikîn-i İslâm temyiz ve tasfiyelerine teşebbüs ettiler. Fakat hayfâ! Tamamıyla muvaffak olamadılar.