Nur Çeşmesi — Sayfa 116

yüz muhâli birden kabul etmek gibi akıldan uzaktır.

Haydi bu muhâlden kat'-ı nazar, esbâb-ı maddiyenin elbette te'sirleri, mübaşeretle ve temasla olur. Halbuki o esbâb-ı tabiiyenin temasları, zîhayat mevcudların zâhirleriyledir. Halbuki görüyoruz ki, o esbâb-ı maddiyenin elleri yetişmediği ve temas edemedikleri o zîhayatın bâtını, on defa zâhirinden daha muntazam, daha latîf, san'atça daha mükemmeldir. Esbâb-ı maddiyenin elleri ve âletleriyle hiçbir cihetle yerleşemedikleri, belki tam zâhirine de temas edemedikleri küçücük zîhayat, küçücük hayvancıklar, en büyük mahlûklardan daha ziyade san'atça acib, hilkatça bedî bir surette oldukları halde, o câmid, cahil, kaba, uzak, büyük ve birbirine zıt olan sağır, kör esbâba isnad etmek, yüz derece kör, bin derece sağır olmakla olur!

AMMA İKİNCİ MES'ELE:"Teşekkele binefsihi"dir. Yani, "Kendi kendine teşekkül ediyor." İşte bu cümlenin dahi çok muhâlâtı var; çok cihetle bâtıldır, muhâldir. Nümûne için muhâlâtından üç tanesini beyan ederiz.

Birincisi:Ey muannid münkir! Senin enâniyetin seni o kadar ahmaklaştırmış ki, yüz muhâli