Beşinci Ders

Beşinci Ders

Ey ihtiyarsız sür'atle kabre, haşre, ebede giden Said-i şakî! Bil ki: Uzun ve kısalığı nisbetinde iki hayatın levâzımâtını tahsil etmek için Mâlik-i Kerîm sana, bir sermaye-i ömür verdiği halde; sen o sermayenin kısm-ı âzamını, hayat-ı bâkiyeye nisbeti, bir bahrin bir katre seraba nisbeti gibi olan şu hayat-ı fâniye katresinde zâyi ettin. Eğer aklın varsa elde kalan kısmının yarısını veya üçte birini veya

lâakal onda birisini, deniz gibi hayat-ı bâkiyeye sarfet. Yoksa "eyvahlar olsun" diyeceğin bir zaman gelecek. Acaibdendir ki; senin gibi ahmaklara âkıl ve zîfünun deniliyor.

Şu temsili dinle. Meselâ: Şu bir hizmetçi kuldan daha ahmak görünüyorsun ki; onun seyyid-i kerîmi ona yirmidört altın veriyor. Onu Burdur'dan Antalya'ya, oradan da Şam'a ve Yemen'e gönderiyor. Ve emir ediyor ki:

–"O altınları, levazım-ı seferinde sarfet! Lâkin Antalya'ya kadar –cebren– iki gün yayan gideceksin. Hem bir nevi ihtiyarın var. O altınları bir şeyde sarfetsen de etmesen de yine gideceğin yere yetişebilirsin. Lâkin, Antalyadan sonraki sâir menzillere gitmekte bir cihette ihtiyar senin elindedir. Eğer bir vesika veya bir bilet alabilir ve bir vapura veya bir trene veya bir tayyareye binebilirsen, bir aylık mesafeyi, bir günde katedebilirsin. Yoksa hem yayan, hem yalnız, hem mütehayyir, hem matrud bir surette yoluna devam edeceksin." Halbuki o ebleh, ahmak yolcu, yirmiüç altınını, iki günlük mesafede sarfetti.

Ona denildi ki:

–"Şu bâki kalan bir altını, o uzun yolun için, bir zâd ve bir bilete ver. Ümit edilir ki,