İkinci Ders

İkinci Ders

Ey insan-ı gâfil! Ey dünya için dinini ihmal eden! Şu temsilî bir hikâyeyi dinle.. Tâ dinsiz dünyanın hakikatını göresin.

Eski zamanda iki kardeş vardı. Bu iki kardeş seyahata çıktılar. Gitgide tâ yol ikileşti. O iki yolun başında bir adamı gördüler. O adam onlara dedi ki:

"Sağ yolda kanun ve nizama tebaiyet var. Ve o tebaiyet külfeti içinde, bir emniyet ve saâdet var. Sol yolda ise, bir serbestiyet ve bir hürriyet var. O serbestiyet ve hürriyet içinde bir tehlike ve şekavet var. İstediğiniz yola gidebilirsiniz."

Güzel huylu kardeş sağ yola

deyip gitti. Ve o hafif külfeti ve nizam ve kanunu kabul etti. Sû'-i hulk sahibi, âzade-ser kardeş, serbestlik için sol yolu tercih etti. Zâhiren hafif, mânen gayet ağır bir vaziyette gitti. Biz de hayâlen bunu takib ediyoruz.

İşte dağ ve sahradan gide gide, tâ hâlî bir sahraya dâhil oldu. Birden müthiş bir sadâ işitti. Baktı ki; dehşetli bir arslan meşelikten çıkıp, kendisine hücum etti. O da kaçıp, altmış arşın derinliğinde susuz bir kuyuya rastgeldi. Havfından kendini içine attı. Yarısına kadar inmekle kuyunun duvarında göğermiş bir ağaca rastgeldi. O ağacı tuttu. Gördü ki: O ağacın iki kökü var. Biri siyah renkte, diğeri beyaz renkte iki fare, o iki köke musallat olup kesiyorlar. Yukarı baktı, arslan kuyunun başında nöbetçi gibi bekliyor. Aşağıya baktı, dehşetli bir ejderha kuyunun içindedir. Başını kaldırmış, otuz arşın yukarıda ayağının yakınına kadar gelmiş. Ağzının genişliği ise bi'rin yâni kuyunun ağzına benzer. Kuyunun duvarına bakar. Isırıcı, muzır haşerât etrafını sarmışlar. Ağacın başına baktı, gördü ki; incir ağacıdır. Lâkin hârikadan olarak, cevizden