Birinci Ders

Birinci Ders

Ey insan! Nedendir ki şu azîm ticarete girmiyorsun? Rabb-ı Kerîm, senin yanında emâneten koyduğu mülkünü senden satın almak istiyor. Tâ ki zâyi olmaktan muhafaza etsin. Hem bin derece kıymeti yükselsin. Hem bedeline

büyük bir fiyat veriyor. Hem istifâden için senin elinde bırakıyor. Hem külfet-i idaresini kendisi deruhte ediyor. İşte sana beş mertebe kâr içinde kâr! Halbuki ey gafil! Ona satmadığından, emânette hıyânet ettin. Hem bütün bütün kıymetten düşürttün. Hem bilâfaide senin elinde zayi olacak. Hem o yüksek fiyat elinden gidecek. Hem senin zimmetinde, günahı ile tekâlif-i idaresi ve âlâmı ile zahmet-i muhafazası kalacak. İşte beş müthiş derecede hasaret içinde hasaret!

Şu muameledeki vaziyetin ile öyle miskin bir adama benzersin ki; o adam, bir dağda bulunur. O dağda öyle bir zelzele var ki, bütün emsâlini sıra ile derin derelere atıp, ellerinde olan herşeyi parça parça ediyor. Nöbet, o adama gelmek üzeredir. Halbuki o adamın elinde bir emânet var. O emânet, öyle bir makine-i murassa'-i acibedir ki, o makine içindeki hesapsız mîzanlar ve âletlerle, nihâyetsiz faideler ve semereler verebilir. O elîm hâlette iken gördü ki, makinenin hakikî mâliki tarafından gelen bir adam der ki:

"Seyyidim, senden bu emâneti satın almak ister. Tâ ki bu dereye sukutun ile faidesiz kırılmasın, muhafaza etsin. Ve sen dereden çıktıktan sonra, kırılmayacak bir surette yine sana teslim edecek."