Ondördüncü Lem'a

Meselâ: Nasıl ki kusursuz bir kasrın mükemmel nukuş ve tezyinatı, arkalarındaki ef'âlin mükemmeliyetini gösterir. O ef'âlin mükemmeliyeti, fâilin esmâsının mükemmeliyetini gösterir. Esmânın mükemmeliyeti, sıfâtın mükemmeliyetini gösterir. Sıfâtın mükemmeliyeti, müsemmanın şuûn-u zâtiyesinin mükemmeliyetini gösterir. Şuûnun mükemmeliyeti, o nakkaşın zâtının mükemmeliyetini gösterir.

Aynen öyle de: Şu kusursuz, fütursuz âsâr-ı meşhudedeki kemâl, bilmüşâhede müessirin kemâl-i ef'âline delâlet eder. Kemâl-i ef'âl ise, bilbedâhe fâilin kemâl-i esmâsına; kemâl-i esmâ ise, bizzarure müsemmanın kemâl-i sıfâtına; kemâl-i sıfât ise, bilyakîn mevsufun kemâl-i şuûnuna; kemâl-i şuûn ise, bihakkalyakîn zîşuûnun kemâl-i zâtına delâlet eder. Âmennâ ve saddakna...

ONDÖRDÜNCÜ LEM'A: "Ondört Reşha"yı tazammun eder.

Birinci Reşha:Rabbimizi bize tarif eden üç büyük küllî muarrif var.

Birisi: Kitâb-ı kâinattır ki, bir nebze şehâdetini işittin.

Birisi: Şu kitâb-ı kebirin âyet-i kübrâsı olan Hâtemü'l-Enbiya Aleyhissalâtü Vesselâm'dır.

Birisi de: Kur'ân-ı Azîmüşşân'dır.

Şimdi biz, şu ikinci bürhan-ı nâtıkı (Aleyhissalâtü Vesselâm) tanımalıyız ve dinlemeliyiz.

Evet, bak! Sath-ı Arz bir mescid, Mekke bir mihrab, Medine bir minber, Peygamberimiz (A.S.M.) bütün ehl-i îmâna imam, bütün insana hatip, bütün enbiyaya reis, bütün evliyaya seyyid, bütün enbiya ve evliyadan mürekkeb bir halka-i zikrin serzâkiri. Bütün enbiya hayattar kökleri, bütün evliya taravetdar semereleri bir şecere-i nuraniyedir ki; her bir dâvâsını, mu'cizatlarına istinat eden bütün enbiya ve kerâmetlerine itimad eden bütün evliya tasdik edip imza ediyorlar.

Zira o bürhan-ı nâtık Aleyhissalâtü Vesselâm

der, dâvâ eder. Bütün sağ ve sol, mâzi ve müstakbel taraflarında saf tutan o nurânî zâkirler, aynı kelimeyi tekrar ederek,

icma ile mânen derler. Hangi vehmin haddi var ki böyle hesapsız imzalarla te'yid edilen bir iddiaya parmak karıştırsın?

İkinci Reşha:Evet, şu nurânî bürhan-ı tevhid, nasıl ki iki cenahın icma ve tevâtürüyle teyid ediliyor.. öyle de Tevrât, İncil gibi kütüb-ü