Onikinci Lem'a

ONİKİNCİ LEM'A:Cemalli olan hayat; nasıl bir bürhan-ı ehadiyettir.. celâlli olan memât dahi bir bürhan-ı vâhidiyettir.

Evet nasıl ki, Güneş'e karşı parlayan büyük bir nehr-i cârînin kataratı ve yeryüzünün müteceddid şeffafatı Güneş'in misalî ışığını göstermekle Güneş'e şehâdet ediyorlar. Esbab-ı zâhirîleriyle birlikte zevâle gitmeleriyle; ve gurub ve ufûl ve fenâ ve mevtleriyle beraber, arkalarında gelenlerin üstünde yine cilvelerinin devamı, tecelli-i ziyânın istimrarına kat'iyyen şehâdet ederler ki; o misalî güneşcikler; bir bâki, âlî, dâimî müstemirrü't-tecelli tek bir Güneş'in cilveleridir. Zuhurlarıyla Güneş'in vücudunu, gurublarıyla Güneş'in beka ve devamını gösteriyorlar... Öyle de, şu mevcudât-ı seyyale, vücudlarıyla Vâcibü'l-Vücud'un vücûb-u vücuduna şehâdet ettikleri gibi; zevâlleriyle ezeliyetine, sermediyetine ve ehadiyetine şehâdet ederler. Zira gece ve gündüzün, kış ve yazın, asırlar ve devirlerin değişmesiyle gurub ve ufûl ile teceddüd eden masnuât-ı cemile ve mevcudât-ı latîfe; âlî, sermedî, dâimü't-tecelli bir cemâl-i mücerredin vücudunu ve bekasını ve vahdetini gösteriyorlar. Hem, müsebbebatıyla beraber zevâl bulan esbab-ı süfliyenin hiçliğini gösteriyorlar. Belki bütün san'atlar,