Nur'un İlk Kapısı — Sayfa 11

Evet, o dağ, Arz'dır. Miskin adam da, fakir insandır. Zelzele de, zevâl ve firaktır. Dere de kabir ile âlem-i berzahtır. O makine (havas ve cihazât ve letâif âletleriyle mücehhez) senin vücûd-u hayatdarındır. Görüyorsun ki bunlar bozuluyorlar, faidesiz gidiyorlar. Satın almak isteyen, senin Hâlıkındır. O Hâlıkın, Resulü vasıtasıyla der ki:

"Şu emânetimi güya senin malın imiş gibi bana sat, tâ zâyi olmasın. Hem zararlı bir surette fenâ bulmasın. Sen, bâki ve meyvedar bir surette o malına tekrar kavuşabilesin. Hem o hayat içindeki cihazât ve letâif benim namım ve hesabımla isti'mâl edildiği vakit, nihâyetsiz kıymettar ve hadsiz semerât-ı bâkiye verecek..."

İşte o mîzanlar ve âletler ise, letâif ve havass-ı insaniyedir.

Meselâ, göz, Allah hesabına isti'mâl edilse; şu kitâb-ı kebir-i kâinatın bir mütâlâacısı ve şu müzeyyen mevcûdâtın bir seyircisi ve şu masnuâtın çiçeklerinin bir arısı olarak ibret ve mârifet ve muhabbet şehdinden yâni balından nur-u şehâdeti kalbe akıtıyor. Eğer nefis hesabına isti'mâl edilse; zâil, fâni bâzı mehasini seyretmekle, heves ve şehvetin âdi bir hizmetkârı olur.