Nur'un İlk Kapısı — Sayfa 80

nümûneleri mikyas ederek, Hâlıkın sıfât-ı mutlakasını ve şuûn-u mukaddesesini fehmetmektir. Meselâ: Nasıl ben, cüz'î ilim ve irâde ve iktidarımla bu evi böyle muntazam yaptım ise, bu kasr-ı âlemin bânisi de, kasr-ı âlemin büyüklüğü nisbetinde Kadîr ve Alîm ve Hakîm'dir.

Sekizincisi:Şu mevcûdâtın herbirinin kendine mahsus bir lisan ile söylediği tevhid ve rubûbiyet-i Sânia dair kelimatını fehmetmektir.

Dokuzuncusu:Acz ve fakr derecelerinin emsâliyle, kudret-i Sâni'in ve gına-yı İlâhiye'nin derecât-ı tecelliyatını anlamaktır. Nasıl ki açlığın dereceleri nisbetinde ve ihtiyacatın enva'ı miktarınca lezzet-i taamın enva'-ı derecâtı anlaşılıyor. Öyle de; gayr-ı mütenahî acz ve fakrın ile, Sâni'in gayr-ı mütenahî kudret ve gınasının derecâtını fehmetmektir.

Hem senin gaye-i hayatın bunlar olduğu gibi, mâhiyet-i hayatın da şunlardır:

1- Âsâr-ı esmâ-i İlâhiye'nin garâibinin fihristesi,

2- Şuûn ve sıfât-ı İlâhiye'nin fehmine bir mikyas,

3A- ̂fâkî âlemlere bir mîzan,

4- Âlem-i kebirin bir enmûzeci,