Otuzüç Pencere — Sayfa 45

bir hikmeti isbat ettiğini kıyas et. Bu büyük ve ağır işe zerre miktar tesâdüf karışsa, öyle bir patlayış verecek ki, kâinatı dağıtacak. Çünkü bir dakika tesâdüf birisini tevkif etse, mihverinden çıkmasına sebebiyet verir, başkaları ile müsademe etmesine yol açar. Küre-i Arz'dan bin defa büyük cirmlerle müsademenin ne derece dehşetli olduğunu kıyas edebilirsin.

Manzume-i Şemsiye'nin yani Şems'in me'mumları ve meyveleri olan oniki seyyarenin acâibini ilm-i muhît-i İlâhîye havale edip, yalnız gözümüzün önünde seyyaremiz bulunan Arz'a bakıyoruz, görüyoruz ki: Bu seyyaremiz, bir azamet-i şevket-i Rubûbiyet'i ve haşmet-i saltanât-ı ulûhiyeti ve kemâl-i rahmet ve hikmeti gösterir bir sûrette Güneş'in etrafında, emr-i Rabbânî ile –Birinci Mektup'da beyan edildiği gibi– pek büyük bir hizmet için bir uzun seyr ve seyahât ona ettiriliyor. Bir sefîne-i Rabbâniye olarak acâib-i masnuât-ı ilâhiye ile doldurulmuş ve zîşuur ibâdullaha seyrangâh gibi bir mesken-i seyyar vaziyeti verilmiş. Ve evkât ve hesabı bildirecek saat akrebi gibi Kamer dahi dakik hesaplarla, azîm hikmetlerle ona takılmış ve o Kamer'e başka menzillerde ayrı seyr ve seyahat verilmiş. İşte bu mübarek seyyaremizin şu halleri, Küre-i Arz