Rahmet ve Şefkat İlaçları — Sayfa 68

savm, İslâmiyet'in erkân-ı hamsesinin birincilerindendir. Hem şeair-i İslâmiye'nin âzamlarındandır.

İşte Ramazân-ı Şerif'teki orucun çok hikmetleri; hem Cenâb-ı Hakk'ın rubûbiyetine, hem insanın hayat-ı içtimaiyesine, hem hayat-ı şahsiyesine, hem nefsin terbiyesine, hem niâm-ı İlâhiye'nin şükrüne bakar hikmetleri var.

Cenâb-ı Hakk'ın Rubûbiyet'i noktasında orucun çok hikmetlerinden bir hikmeti şudur ki:

Cenâb-ı Hak zemin yüzünü bir sofra-i nîmet suretinde halkettiği ve bütün envâ-ı nîmeti o sofrada

bir tarzda o sofraya dizdiği cihetle, kemâl-i Rubûbiyetini ve rahmaniyet ve rahîmiyetini o vaziyetle ifade ediyor. İnsanlar gaflet perdesi altında ve esbab dairesinde, o vaziyetin ifade ettiği hakikatı tam göremiyor, bazen unutuyor.

Ramazân-ı Şerif'te ise, ehl-i îman birden muntazam bir ordu hükmüne geçer. Sultan-ı Ezelî'nin ziyafetine davet edilmiş bir surette akşama yakın "Buyurunuz!" emrini bekliyorlar gibi bir tavr-ı ubûdiyetkârane göstermeleri; o şefkatli ve haşmetli ve külliyetli rahmâniyete karşı, vüs'atli ve azametli ve intizamlı bir