Rahmet ve Şefkat İlaçları — Sayfa 69

ubûdiyetle mukabele ediyorlar. Acaba böyle ulvî ubûdiyete ve şeref-i kerâmete iştirak etmeyen insanlar insan ismine lâyık mıdırlar?

İKİNCİ NÜKTE: Ramazân-ı Mübareğin savmı, Cenâb-ı Hakk'ın nîmetlerinin şükrüne baktığı cihetle, çok hikmetlerinden bir hikmeti şudur ki:Birinci Söz'de denildiği gibi, bir padişahın matbahından bir tablacının getirdiği taamlar bir fiat ister. Tablacıya bahşiş verildiği halde, çok kıymettar olan o nîmetleri kıymetsiz zannedip onu in'am edeni tanımamak nihayet derecede bir belâhet olduğu gibi, Cenâb-ı Hak hadsiz envâ-ı nîmetini nev-i beşere zemin yüzünde neşretmiş. Ona mukabil, o nîmetlerin fiatı olarak, şükür istiyor.

O nîmetlerin zâhirî esbâbı ve ashâbı, tablacı hükmündedirler. O tablacılara bir fiat veriyoruz, onlara minnettâr oluyoruz; hatta müstehak olmadıkları pek çok fazla hürmet ve teşekkürü ediyoruz. Halbuki; Mün'im-i Hakikî, o esbabdan hadsiz derecede o nîmet vasıtasıyla şükre lâyıktır. İşte O'na teşekkür etmek; o nîmetleri doğrudan doğruya O'ndan bilmek, o nîmetlerin kıymetini takdir etmek ve o nîmetlere kendi ihtiyacını hissetmekle olur.

İşte Ramazân-ı Şerif'teki oruç, hakikî ve