Ramazan İktisad Şükür — Sayfa 29

altındadır. Beşerin sû-i ihtiyarı karışmazsa, o zarurî rızkı her halde bulabilir. Ne dinini, ne namusunu, ne izzetini feda etmeğe mecbur olmaz.

İkincisi;Rızk-ı mecazîdir ki, sû-i istimâlât ile hâcât-ı gayr-ı zaruriye hâcât-ı zaruriye hükmüne geçip, görenek belasıyla tiryaki olup, terkedemiyor. İşte bu rızk, taahhüd-ü Rabbanî altında olmadığı için; bu rızkı tahsil etmek, hususan bu zamanda çok pahalıdır. Başta izzetini feda edip zilleti kabul etmek, bazen alçak insanların ayaklarını öpmek kadar, mânen bir dilencilik vaziyetine düşmek, bazen hayat-ı ebediyesinin nuru olan mukaddesât-ı diniyesini fedâ etmek suretiyle o bereketsiz menhus malı alır.

Hem bu fakr u zarûret zamanında, aç ve muhtaç olanların elemlerinden ehl-i vicdâna rikkat-i cinsiye vasıtasıyla gelen teellüm; o gayr-ı meşrû bir surette kazandığı para ile aldığı lezzeti, vicdanı varsa acılaştırıyor. Böyle acip bir zamanda, şübheli mallarda, zaruret derecesinde iktifa etmek lâzımdır. Çünkü

sırrıyla; haram maldan, mecburiyetle zarûret derecesini alabilir; fazlasını alamaz. Evet, muztar adam, murdar