برنجى ضيا

اوچنجى شعله:

Ѓ§‚‘ŸƒŽž‚ƒŒ´Î

برنجى ضيا:

قرآنِ معجز البيانڭ بيوك بر وجهِ إعجازى اون اوچنجى سوزده بيان ايديلمشدر. قارداشلرى اولان سائر وجوهِ إعجاز صيره‌سنه گيرمك ايچون بو مقامه آلينمشدر. ايشته قرآنڭ هر بر آيتى، برر نجمِ ثاقب گبى إعجاز و هدايت نورينى نشر ايله كفر و غفلت ظلماتنى طاغيتديغنى گورمك و ذوق ايتمك ايسترسه‌ڭ· كنديڭى قرآنڭ نزولندن أوّل اولان او عصرِ جاهليتده و او صحراىِ بدويتده فرض ايت كه، هر شى ظلمتِ جهل و غفلت آلتنده پردهِٔ جمودِ طبيعته صاريلمش اولديغى بر آنده بردن قرآنڭ لسانِ علويسندن>

~﴿سَبَّحَ ِللّٰهِ مَا فِى السَّمٰوَاتِ وَ الْاَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ٭ يُسَبِّحُ ِللّٰهِ مَا فِى السَّمٰوَاتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ﴾

|@

گبى آيتلرى ايشيت باق: او ئولمش ويا ياتمش موجوداتِ عالم

صداسيله ايشيدنلرڭ ذهننده ناصل ديريلييورلر، هشيار اولويورلر، قيام ايدوب ذكر ايدييورلر. هم او قراڭلق گوك يوزنده برر جامد آتشپاره اولان ييلديزلر و يرده‌كى پريشان مخلوقات،

صيحه‌سيله ايشيدنڭ نظرنده ناصل گوك يوزى بر آغز· بتون ييلديزلر برر كلمهِٔ حكمتنما، برر نورِ حقيقتأدا و أرض بر قفا و برّ و بحر برر لسان و بتون حيوانات و نباتات برر كلمهِٔ تسبيحفشان صورتنده عرضِ ديدار ايدر. يوقسه بو زماندن تا او زمانه باقمقله، مذكور ذوقڭ دقائقنى گوره‌مزسڭ. أوت او زماندن بَرى نورينى نشر ايدن و مرورِ زمانله علومِ متعارفه حكمنه گچن و سائر نيّراتِ إسلاميه ايله پارلايان و قرآنڭ گونشيله گوندوز رنگنى آلان بر وضعيت ايله وياخود سطحى و بسيط بر پردهِٔ الفت ايله باقسه‌ڭ· ألبته هر بر آيتڭ نه قدر طاتلى بر زمزمهِٔ إعجاز ايچنده نه چشيد ظلماتى طاغيتديغنى حقّيله گوره‌مزسڭ و بر چوق أنواعِ إعجازى ايچنده بو نوع إعجازينى ذوق ايده‌مزسڭ.

قرآنِ معجز البيانڭ أڭ يوكسك درجهِٔ إعجازينه باقمق ايسترسه‌ڭ، شو تمثيل دوربينيله باق. شويله كه:

غايت بيوك و غريب و غايتله ياييلمش عجيب بر آغاج فرض ايده‌لم كه، او آغاج گنيش بر پردهِٔ غيب آلتنده بر طبقهِٔ مستوريت ايچنده صقلانمشدر. معلومدر كه، بر آغاجڭ إنسانڭ أعضالرى گبى اونڭ داللرى، ميوه‌لرى، ياپراقلرى، چيچكلرى گبى بتون عضولرى آراسنده بر مناسبت، بر تناسب، بر موازنت لازمدر. هر بر جزئى، او آغاجڭ ماهيتنه گوره بر شكل آلير، بر صورت ويريلير. ايشته هيچ گورولمه‌ين (و حالا گورونميور) او آغاجه دائر برى جيقسه، پرده اوستنده اونڭ هر بر أعضاسنه مقابل بر رسم چكسه، بر حدود چيزسه· دالدن ميوه‌يه، ميوه‌دن ياپراغه بر تناسبله بر صورت ترسيم ايتسه و بربرندن نهايت اوزاق مبدأ و منتهاسنڭ اورته‌سنده عضولرينڭ عين شكل و صورتنى گوستره‌جك موافق ترسيمات ايله طولديرسه· ألبته شبهه قالماز كه، او رسّام بتون او غيبى آغاجى غيبآشنا نظريله گورور، إحاطه ايدر، صوڭره تصوير ايدر.

عينًا اونڭ گبى، قرآنِ معجز البيان دخى حقيقتِ ممكناته دائر (كه او حقيقت، دنيانڭ إبتداسندن طوت، تا آخرتڭ أڭ نهايتنه قدر اوزانمش و عرشدن فرشه، ذرّه‌دن شمسه قدر ياييلمش اولان شجرهِٔ خلقتڭ حقيقتنه دائر) بياناتِ قرآنيه او قدر تناسبى محافظه ايتمش و هر بر عضوه و ميوه‌يه لايق بر صورت ويرمشدر كه· بتون محقّقلر نهايتِ تحقيقنده قرآنڭ تصويرينه "ما شاء اللّٰه، بارك اللّٰه" دييوب، "طلسمِ كائناتى و معمّاىِ خلقتى كشف و فتح ايدن يالڭز سنسڭ أى قرآنِ كريم!" ديمشلر.

تمثيلده قصور يوق. أسماء و صفاتِ إلٰهيه و شئون و أفعالِ ربّانيه، بر شجرهِٔ طوباءِ نور حكمنده تمثيل ايديلمكله· او شجرهِٔ نورانيه‌نڭ دائرهِٔ عظمتى أزلدن أبده اوزانوب گيدييور. حدودِ كبرياسى، غيرِ متناهى فضاىِ إطلاقده ياييلوب إحاطه ايدييور. حدودِ إجراآتى

حدودندن طوت، تا

حدودينه قدر إنتشار ايتمش او حقيقتِ نورانيه‌يى بتون دال و بوداقلريله، غايات و ميوه‌لريله او قدر تناسبله بربرينه اويغون، بربرينه لايق، بربرينى قيرميه‌جق، بربرينڭ حكمنى بوزميه‌جق، بربرندن توحّش ايتميه‌جك بر صورتده او حقائقِ أسماء و صفاتى و شئون و أفعالى بيان ايدر كه· بتون أهلِ كشف و حقيقت و دائرهِٔ ملكوتده جولان ايدن بتون أصحابِ عرفان و حكمت، او بياناتِ قرآنيه‌يه قارشى "سبحان اللّٰه" دييوب، "نه قدر طوغرى، نه قدر مطابق، نه قدر گوزل، نه قدر لايق" دييه‌رك تصديق ايدييورلر.